POZNAJMY LAS - numery z lat 2000 i 2001
POWRÓT
DO STRONY GŁÓWNEJ POZNAJMY LAS
nr 6 / 2001
listopad - grudzień

w numerze:
Olsza, pani na bagnach
Elżbieta Dmyterko, Arkadiusz Bruchwald
Na bagnach i podmokłych łąkach, wzdłuż rzek, potoków i rowów melioracyjnych, a także nad brzegami jezior, rośnie ważny gatunek naszych lasów - olsza. Zajmuje ona ponad 5% powierzchni leśnej kraju. Jakie gatunki możemy spotkać w Polsce, jak je rozróżnić, jak jest ich biologia i wymagania siedliskowe - tych i wielu innych rzeczy dowiecie z lektury artykułu.
W głąb mikrostruktury drewna
Zbigniew Laurow
Osoby zainteresowane wykorzystaniem drewna w życiu codziennym stwierdzają jego zróżnicowaną budowę "gołym okiem". Dotyczy to opisywanej w poprzednim numerze PL makrosturktury. Obserwując drewno pod mikroskopem dostrzegamy o wiele więcej cech pozwalających rozróżnić gatunek drzewa, a nawet opisać warunki w jakich wzrastało...
Jeż, kolczasty kłębek
Krótki opis zachowań i biologii tego znanego i lubianego ssaka.
Owady - chroniony i zwalczany składnik fauny lasów (cz. 6)
Jacek Stocki
Kolejną części cyklu poświęcono ochronie owadów w Polsce. Autor zwraca przede wszystkim uwagę na rolę kompleksów leśnych w tej dziedzinie oraz opisuje działania podejmowane w Lasach Państwowych na rzecz ochrony owadów. Artykuł zawiera wiele interesujących danych statystycznych oraz podaje przyczyny i zagrożenia bytu wielu gatunków owadów.
Kania ruda
Do lat sześćdziesiątych XX wieku kania ruda była gatunkiem bardzo rzadkim, występującym nieco liczniej tylko na Pomorzu, w Wielkopolsce i na Śląsku. Artykuł przedstawia najważniejsze cechy biologii i etologii tego ptaka.
Leśny rumak
Krótka historia tarpana i jego potomków - koników biłgorajskich, hodowanych do dziś na Roztoczu. Historia ich pochodzenia jest bardzo ciekawa, warto więc zagłębić się w lekturę...
W krainie głuszca
Wojciech Gil
Nadleśnictwo Janów Lubelski położone jest na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie, w granicach jednego z największych kompleksów leśnych w Polsce - Puszczy Solskiej. Od 1994 roku działa tutaj Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Janowskie"...
Autostrady a środowisko
Grzegorz Okołów
Jednym ze słów wywołujących duże emocje w środowisku leśników i przyrodników jest autostrada. Podobne reakcje wywoływane są w społeczeństwie - z jednej strony narzekamy na wąskie, zatłoczone i dziurawe drogi, a z drugiej strony oburzamy się, gdy pod budowę nowych dróg wycinane są połacie lasu. Czy rzeczywiście autostrady są najgorszym złem? Jaki jest ich wpływ na środowisko? Odpowiedzi na te pytania szukajcie w artykule.
Jubileusz białowieskiego technikum
Grzegorz Okołów
Technikum leśne w Białowieży, jedno z najstarszych i najbardziej znanych, w roku 2001 obchodziło 50-tą rocznicę utworzenia. Relacja z uroczystych obchodów jubileuszu.
Wędrując przez leśne ostępy
Włodzimierz Stachoń
Impresje fotograficzne z zimowych wędrówek po lesie...
Ptasia stołówka
Włodzimierz Stachoń
Zdania na temat zimowego dokarmiania ptaków są podzielone. Jedni twierdzą, że jest to ingerowanie w prawa przyrody przynoszące szkodę, bo ptaki zatracają instynkt samozachowawczy i nie potrafią radzić sobie same na śniegu i mrozie. Podstawowym argumentem zwolenników dokarmiania jest fakt ratowania wielu ptasich istnień. Artykuł zawiera fotograficzną dokumentacje ptasich wizyt przy karmniku i rady jak dokarmiać ptaki zimą, aby im nie zaszkodzić.
Krajobrazy cz. 2
Tomasz Ogrodowczyk
Druga część porad na temat fotografowania krajobrazu, zawiera, oprócz wspaniałych zdjęć, wiele cennych wskazówek technicznych. Jak korzystać ze światła, jak komponować obraz, aby zrobione zdjęcie było przedmiotem dumy fotografującego - jeśli chcecie to wiedzieć, przeczytajcie uważnie ten artykuł.
Po co komu ryj(ek)?
Marek W. Kozłowski
Nie wszyscy zgodni są co do tego, co słowo "ryj" ma oznaczać. U owadów "ryje" na pewno nie są nosami, ale wysuniętymi do przodu narządami gębowymi. Pomagają ich właścicielom na dosięganie pokarmu ukrytego w pancerzach innych owadów lub w roślinach. W artykule znajdziemy opisy i zdjęcia niektórych owadów - posiadaczy "ryjków".
Las na dachu świata
Jerzy Samosiuk
Tym razem autor zabiera nas w "podróż" w lasy himalajskie, do najwyżej położonego parku narodowego na świecie - Sagarmatha. Artykuł przedstawia historię powstania parku i jego walory przyrodnicze.
W numerze także:
Krzyżówka, Wiadomości, Foto Zagadki oraz Kalendarz "Poznajmy Las" na rok 2002.
nr 5 / 2001
wrzesień - październik

w numerze:
W głąb drzewa i jego makrostruktury
Zbigniew Laurow
Znaczenie drewna dla współczesnej cywilizacji wynika z jego szczególnych właściwości umożliwiających wszechstronne wykorzystanie. Owe walory drewna wynikają z jego wyjątkowej budowy. Artykuł przedstawia wygląd i budowę drewna naszych gatunków drzew oraz niektórych gatunków drzew tropikalnych.
Czy lasy zaszumią w Sudetach? Cz. 3
Adam Kaliszewski
Trzeci artykuł cyklu przedstawia obecny stan środowiska w rejonie Sudetów oraz inicjatywy polityczne i gospodarcze, które przyczyniły się do jego poprawy. Autor opisuje również wysiłki leśników zmierzające do odnowienia lasu na ogromnych, trudnych do zagospodarowania powierzchniach i problemy, z jakimi borykają się na codzień.
Ochrona grzybów w Polsce
Paweł Zarzyński
Na terenie naszego kraju występuje przypuszczalnie około 12 tys. gatunków grzybów, wiele z nich bardzo rzadko lub tylko lokalnie. Wiele gatunków już zanikło na skutek degradacji środowiska, narastającej antropopresji i innych czynników. W 1983 roku w Polsce wprowadzono ochronę gatunkową grzybów. Autor omawia szczegóły znowelizowanej w 1995 roku ustawy oraz inne formy ochrony tej grupy organizmów.
Jadalne grzyby nadrzewne
Paweł Zarzyński
Amator grzybobrania kojarzy się nam zazwyczaj z człowiekiem przechadzającym się po lesie ze wzrokiem wbitym w ziemię. Czasem jednak warto spojrzeć nieco wyżej, gdyż również na drzewach można znaleźć wiele gatunków grzybów przydatnych do spożycia. Jakie to gatunki i gdzie ich szukać - dowiecie się z lektury artykułu.
Ratujmy cietrzewie
Kazimierz Pańszczyk
Rozciągający się pas torfowisk wysokich wzdłuż Kotliny Orawsko-Nowotarskiej jest jednym z najwspanialszych w naszym kraju. Dzikie tereny o powierzchni niemal 2 tys. ha, których znaczną część stanowią podmokłe trzęsawiska i wilgotne bory, są znakomitym miejscem lęgowym wielu gatunków ptaków. Jednym z najciekawszych mieszkańców tych uroczysk jest cietrzew...
Leśny Kompleks Promocyjny Bory Lubuskie
Wojciech Gil
Bory Lubuskie, nazywane również Puszczą Lubuską, zajmują obszar pomiędzy Odrą, a Wartą i Obrą - na Pojezierzu Wielkopolskim, a ściślej rzecz biorąc, w jego części zwanej Pojezierzem Lubuskim. Turystom ten teren znany jest z przepięknych jezior, które powstały w czasie ostatniego zlodowacenia. Drugą, lub - jak kto woli - pierwszą charakterystyczną cechą krajobrazu są lasy. Zajmują one ok. 40% terenu. 19 grudnia 1994 roku utworzono tutaj jeden z leśnych kompleksów promocyjnych...
Zmierzch mazowieckich puszcz
Wojciech Sobociński
Początkiem końca każdej puszczy było pojawienie się w niej ludzkich osad. Począwszy od średniowiecza, kolejne wieki przynosiły zmniejszanie się powierzchni leśnych ostępów na Mazowszu. Jak nazywały się miejscowe puszcze, gdzie były położone i co z nich do dzisiaj pozostało - dowiecie się z lektury tego ciekawego artykułu.
Leśne rośliny trujące
Wojciech Gil
Każda roślina lecznicza, po przedawkowaniu zawartej w niej substancji czynnej, może stać się roślina trującą. Istnieją także takie rośliny, które spożyte nawet w niewielkich ilościach działają toksycznie i nie znajdują zastosowania w lecznictwie.
Polska flora roślin naczyniowych liczy około 250 gatunków trujących. Wiele z nich rośnie w lesie. W krótkiej charakterystyce uwzględniono te trujące leśne gatunki roślin, które są często spotykane i mogą być przedmiotem zainteresowania z uwagi na piękne kwiaty lub smakowicie wyglądające owoce.
Nasze wędrówki po Borach Tucholskich
Jarosław i Mateusz Skłodowscy
Wnikliwa turystyczna charakterystyka przepięknego fragmentu Polski, jakim są Bory Tucholskie. Gdzie pojechać, co zobaczyć i jakie są najcenniejsze wartości przyrodnicze tych okolic - przeczytajcie, a być może artykuł skłoni Was do odwiedzenia Borów Tucholskich.
Krajobrazy cz. 1
Tomasz Ogrodowczyk
Fotografia krajobrazowa rządzi się charakterystycznymi dla niej prawami w dziedzinie techniki i kompozycji kadru. Jak fotografować krajobraz, jakich używać obiektywów, jakich materiałów fotograficznych i jakich akcesoriów - wszystko to opisuje artykuł. Całość uzupełniają wspaniałe zdjęcia.
W równikowym lesie
Jerzy Samusik
Fascynujący opis podróży przez równikowe lasy Afryki. Autor opisuje spotkania ze zwierzętami i niebezpieczeństwa jakie niesie ze sobą zwiedzanie dżungli...
Na piasku
Grzegorz Okołów
W wielu miejscach na terenach leśnych znajdują się tereny otwarte, porośnięte roślinnością napiaskową lub kserotermiczną. Są to przede wszystkim przydrożne skarpy, zbocza wydm, fragmenty pożarzysk lub zrębów. Piękne zdjęcia i ciekawe opisy przybliżą nam zwierzęcy i roślinny świat tych biotopów.
4 / 2001
Pradzieje
naszych lasów
Paweł
Zarzyński
Historia
naszej planety obejmuje okres prawie 5 miliardów lat. Pierwsze rośliny lądowe
pojawiły się w sylurze tj. ok. 400 milionów lat temu. W karbonie
wykształciły się pierwsze rośliny nagonasiene zaś prawdziwa rewolucja
nastąpiła we wczesnej kredzie, kiedy to pojawiły się okrytonasienne aby
zdominować większą część flory lądowej. O tych i o nieco nowszych czasach
znajdziecie w artykule.
Sowy,
nocni łowcy
Małgorzata
Sułkowska, Sławomir Rybacki
Sowy są jedną z najbardziej intrygujących grup ptaków na świecie. Nocna aktywność i charakterystyczne zachowanie doprowadziły do powstania wielu przesądów na ten temat. Dlatego warto bliżej poznać biologię tych rzadkich i pięknych drapieżników...
Czy
lasy zaszumią w Sudetach? Cz. 1.
Adam
Kaliszewski
W
drugiej części cyklu artykułów poświęconych zamieraniu i próbom
zachowania lasów w „Czarnym Trójkącie” przybliżono sposób szkodliwego
oddziaływania kwaśnych deszczów na drzewa i mechanizm zamierania sudeckich
borów świerkowych.
Owady
- chroniony i zwalczany składnik fauny lasów (cz. 7)
Jacek
Stocki
Siódmy
artykuł z cyklu o leśnych owadach poświęcono ochronie owadów w Polsce. Na
wstępie autor przedstawił historię ochrony owadów na świecie, związaną
początkową z kultem niektórych gatunków, jak na przykład skarabeusza w
Egipcie. W dalszej części scharakteryzowano dawne i obowiązujące w naszym
kraju akty prawne poświęcone ochronie owadów oraz środowisk ich
występowania.
Leśny
Kompleks Promocyjny „Bory Tucholskie”
Wojciech
Gil
W południowo wschodniej części Borów Tucholskich położony jest, największy z istniejących, leśny kompleks promocyjny. Zajmuje powierzchnię 84 tysięcy hektarów na terenie pięciu nadleśnictw Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu. Bory Tucholskie nazywane są niekiedy Puszczą Tucholską lub Pomorską. To jeden z najrozleglejszych kompleksów leśnych w kraju. Lesistość regionu przekracza 50% - las trwale wpisany jest więc w życie ludzi zamieszkujących te tereny... .
Mieszkańcy
śródleśnych łąk
Łukasz
Łukasik
Śródleśne,
nasłonecznione łąki, polany uderzające świeżą zielenią, barwą
kwitnących kwiatów i zapachem ziół są jednymi z ciekawszych miejsc na
spotkanie z przyrodą. Tu często wychodzą na żerowisko mieszkańcy lasu:
sarny, jelenie, czasem na skraju polany dzik pobuchtuje w poszukiwaniu larw i
pędraków. Prawdziwym jednak rajem są te łąki dla wielu małych skrzydlatych
mieszkańców... .
W
głąb lasu
Zbigniew
Laurow
Już
dawno zdawano sobie sprawę, że las jest nie tylko źródłem różnych produktów,
ale spełnia szereg innych funkcji warunkujących zachowanie środowiska, a
pośrednio – człowieka. Dzięki gospodarce leśnej respektującej wszystkie
funkcje lasu, powstały u nas zespoły leśne podziwiane przez leśników i
biologów z całego świata. Autor opisuje piękno polskich lasów w różnych,
ciekawie ujętych, aspektach.
Wakacyjne
spotkanie z ptakami
Relacja
z wycieczki do Betliaru na Słowacji, gdzie organizowane są pokazy z udziałem
wyleczonych w azylu ptaków drapieżnych.
Ekobzdury
Grzegorz
Okołów
Wyraz „ekologia” do niedawna znany tylko w gronie specjalistów obecnie stał się jednym z częściej używanych określeń. Pod szyldem ekologicznym można zakupić zarówno żywność jak i środki chemiczne. Można zamieszkać w domu wybudowanym z ekologicznych materiałów na terenie ekologicznej gminy, korzystać z ekologicznych pralni i toalet itd., itd. Ile prawdy jest w tych określeniach i co naprawdę oznacza ekologia, dowiecie się z lektury artykułu.
III
Krajowe Targi Leśne w Rogowie
Piotr Zajączkowski
Relacja
z Targów, które odbyły się w dniach 22 – 24 maja 2001 roku na terenie
Leśnego Zakładu Doświadczalnego w Rogowie.
Czerwień:
kolor życia
Marek W. Kozłowski
Świat
usiany jest czerwonymi plamami. Czerwień to kolor krwi, zachodzącego słońca,
dojrzałych owoców, ale też jadowitych grzybów i gardeł drapieżników.
Czerwień alarmuje i mobilizuje – ale nie wszystkich. Niektóre owady mogą w
ogóle czerwonego koloru nie widzieć. Nie oznacza to jednak, że nie stosują
tego koloru jako sygnału dla zwierząt, które je widzą... .
Tomik
Literacki Młodych Autorów
Edyta
Poniatowska
Obszerna
relacja z rozwiązania konkursu na Tomik Literacki Młodych Autorów,
organizowanego przez Szkołę Podstawową w Izabelinie koło Warszawy.
Ciekawostki
ze świata
Magda
Tilszer
Krótkie
informacje o polowaniach na wilki w Szwecji i o ciekawych wynikach badań nad
zależnościami pomiędzy roślinami a roślinożercami.
Wędrując
przez leśne ostępy
Włodzimierz
Stachoń
Fotograficzna
relacja z porannego spaceru po lesie... .
Krzyżówka,
Wiadomości, Foto Zagadki
czerwiec
w numerze:
Czy lasy zaszumią w Sudetach? Cz. 1.
Adam Kaliszewski
Na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych na styku granic Polski, Niemiec i Czechosłowacji rozpoczęło się wielkoobszarowe zamieranie górskich lasów. Obszar ten dość szybko zyskał niechlubne miano "Czarnego Trójkąta". Tylko w jego polskiej części, na obszarze Sudetów, zamarło łącznie ponad 15 tys. ha borów świerkowych. Pierwsza część artykułu opisuje historię sudeckich lasów i genezę problemu zamierania lasu w tym rejonie.
Promocja lasu i leśnictwa. Leśne kompleksy promocyjne.
Wojciech Gil
Historia leśnych kompleksów promocyjnych rozpoczęła się w 1994 roku. Powołano wówczas siedem pierwszych LKP. Do dnia dzisiejszego na leśnej mapie Polski pojawiło się 11 takich obszarów, a docelowo ma być ich 18. Wg założeń LKP mają reprezentować zarówno lasy o wysokich walorach przyrodniczych, będące pozostałością puszcz jak i tereny leśne silnie zmienione przez człowieka. Artykuł traktuje o celach funkcjonowania leśnych kompleksów promocyjnych i jest zapowiedzią szczegółowej charakterystyki każdego z nich.
Nietoperze, mali skrzydlaci przyjaciele
Jarosław i Mateusz Skłodowscy
Wiele przesądów i opowieści nie przysparza nietoperzom ludzkiej sympatii. Prawdopodobnie wszystkiemu winien jest ich nocny tryb życia i błoniaste "diabelskie" skrzydła. Na Ziemi żyje około 1000 gatunków nietoperzy, z czego w Polsce zaledwie 21 lub, jak chcą niektórzy badacze, 19. Autorzy w opisują biologię i zwyczaje tych niezwykłych zwierząt. Radzą również, jak chronić je przed wyginięciem.
Mocarny jak odwieczny dąb
Zbigniew Laurow
W powszechnych wyobrażeniach drzewa są organizmami wybitnie długowiecznymi. W przypadku dębów jest to akurat prawda, chociaż i tak szacowany wiek wielu znanych starych okazów jest zapewne nieco przesadzony. Dęby wyróżniają się również wśród drzew jakością swojego drewna, od lat wykorzystywanego przez człowieka do różnych celów. Autor przedstawia właściwości i sposoby wykorzystania drewna tego właśnie i innych gatunków, sięgając do ciekawych źródeł historycznych.
Rysie - powrót do puszczy
Piotr Pukos
Program restytucji rysia w Kampinoskim Parku Narodowym rozpoczęto w 1992 roku. Wyjątkowość zastosowanej tu metody polega na pozyskiwaniu do projektu tylko rysi urodzonych w niewoli. Dzięki temu mamy pewność, udokumentowaną zresztą, co do ich pochodzenia. Jak przebiega ten eksperyment i jakie są jego efekty, dowiecie się z artykułu...
W sieci... czyli rzecz o pająkach
Małgorzata Sułkowska, Sławomir Rybacki
Skryty tryb życia pająków, ich kosmate ciała i lepkie pajęczyny u wielu z nas budzą strach i odrazę. W przezwyciężeniu tej antypatii może pomóc lepsze poznanie tych fascynujących mieszkańców naszego lasu. Lektura artykułu jest dobrą okazją do zaznajomienia się z ich budową, zwyczajami i ....miejscem pająków w naszej kulturze.
Leki z leśnej apteki
Grzegorz Jakubowski
Leczenie ziołami jest równie stare jak historia ludzkości. Nowoczesna farmacja nadal używa roślin leczniczych jako surowca do wyrobu leków. Występujące w roślinach substancje czynne pomagają w leczeniu i zwalczaniu wielu chorób i schorzeń. Jakie są zasady zbierania roślin leczniczych pod kątem ochrony środowiska i ich przydatności do produkcji leków oraz jakie są najważniejsze zioła rosnące w lesie, dowiecie się z lektury artykułu.
Wkrótce wakacje bo kwitną akacje
Grzegorz Jakubowski
Rosnąca u nas robinia akacjowa zwana grochodrzewem, białą akacją lub najpospoliciej - akacją, nie ma nic wspólnego z akacją rosnącą w Afryce. Zadomowiona jest w Polsce od XVIII wieku i nie jest uważana za rodzimy gatunek naszej flory. Wszystko o robinii i "prawdziwej" akacji przeczytacie w artykule....
Inny świat
Tomasz Ogrodowczyk
Kolejny, pięknie ilustrowany zdjęciami artykuł o fotografowaniu tym razem poświęcony jest wykonywaniem zdjęć nietypowych w swojej formie i nastroju. Znajdziemy w nim kilka porad, chociaż efekt końcowy w tym przypadku zależy przede wszystkim od wyobraźni i artystycznego natchnienia fotografującego...
Bzy i lilaki
Wojciech Gil
Kwitnący bez - ten zrywany na działce i kupowany na straganach, pachnący pełnią wiosny i wspominany w wierszach i piosenkach jest bzem... fałszywym. Naprawdę nazywa się lilak i nie jest nawet kuzynem "prawdziwych" bzów. Skąd i kiedy przywędrował do Polski oraz jakie są rodzime gatunki bzów - dowiecie się z lektury artykułu.
Wędrując przez leśne ostępy
Włodzimierz Stachoń
Fotograficzne wspomnienie pewnej wycieczki do lasu może zachęci nas do odwiedzania go wczesnym rankiem....
w numerze:
Jak
rośnie sosna,królowa naszych lasów
Elżbieta
Dmyterko, Arkadiusz Bruchwald
Sosna
zwyczajna, zwana również pospolitą, to najliczniej występujący gatunek
drzewa w naszym kraju. Jej udział w powierzchni lasów wynosi około 70%, co
stanowi 5.5 mln ha. Bory sosnowe pokrywają więc 20% powierzchni Polski.
Artykuł opisuje, w sposób ciekawy i szczegółowy, biologiczne właściwości
naszego najważniejszego gatunku lasotwórczego.
Wiosenne
przebudzenie
Piotr Zajączkowski
Przedwiośnie zaskakuje nas zwykle nagłością zjawisk przyrodniczych.
Budzenie się świata roślin i zwierząt do pełni życia po zimowym spoczynku,
można bez skrępowania nazwać cudem natury. Warto poświęcić mu trochę
uwagi. Autor opisuje poszczególne etapy następowania przedwiośnia ilustrując
je ciekawymi zdjęciami.
Pożar
i co dalej
Grzegorz Jakubowski
Na łamach naszego pisma pisaliśmy już o wypalaniu łąk, przyczynach
pożarów i dostosowywaniu się roślin i zwierząt do przeżycia pożaru.
Niezwykle ważny i wynikający nieodmiennie co roku, wraz z nadejściem wiosny,
problem ognia w lesie skłania do tego, aby temat ten podjąć raz jeszcze.
Artykuł ujmuje go w aspekcie prac podejmowanych przez leśników w celu
zapobieżenia pożarom i likwidacji ich skutków.
Kłokoczka
południowa
Adam Marosz
Kłokoczka jest mało znanym krzewem dorastającym do 4 m wysokości. Z
powodu charakterystycznego zapachu rozwijających się w maju kwiatów nazywana
była dawniej krzewem konwaliowym. Autor opisuje właściwości biologiczne tej,
objętej ochroną całkowitą, rzadkiej rośliny.
Owady
- chroniony i zwalczany składnik fauny lasów (cz. 6)
Jacek
Stocki
W kolejnej części cyklu
poznajemy biotechniczne metody regulacji liczebności owadów leśnych, metody
zintegrowane i ogniskowo – kompleksową metodę ochrony lasu. W podsumowaniu
autor porusza problem zasadności redukowania liczebności niektórych gatunków
owadów.
Zagraniczni
goście w polskich lasach
czyli
o introdukcji obcych gatunków drzew
Piotr
Zajączkowski
Podczas leśnych wycieczek
wnikliwi obserwatorzy mają niejednokrotnie okazję zauważyć występujące
pojedynczo, w grupach, lub tworzące całe drzewostany drzewa nie należące do
naszej rodzimej flory. Wiele z nich już tak mocno zrosło się z polskim
krajobrazem, że zapominamy o ich pochodzeniu.. Jak wygląda historia i dzień
dzisiejszy introdukcji obcych gatunków w Polsce i na świecie, dowiecie się z
lektury artykułu.
Wiosna
nad Biebrzą
Grzegorz
Okołów
Podczas
pierwszych odwilży, w końcu lutego lub w marcu, wraz z topnieniem śniegu,
wody Biebrzy przestają mieścić się w korycie. Zaczynają wylewać się na
sąsiednie tereny tworząc rozlewiska, będące pierwszą oznaką wiosny.... Tak
zaczyna się interesujący opis budzenia się do życia biebrzańskich bagien.
Wspaniałe zdjęcia z pewnością zachęcają do lektury.
Interakcje
między gatunkami
Magdalena
Tilszer
W
jednym ekosystemie żyje bardzo wiele różnych gatunków, które oddziałują
na siebie przez fakt zamieszkiwania np. tego samego drzewa czy żerowania nad
tym samym stawem. Powstaje sieć bardzo skomplikowanych, często mało poznanych
zależności. Artykuł opisuje najważniejsze z nich, podpierając się licznymi
przykładami.
Przebudzenie
w skrzydlatym świecie
Łukasz
Łukasik
Wiosna nieodmiennie kojarzy się ze śpiewem ptaków, ich przylotem z
zimowego wygnania i zakładaniem gniazd. Przepiękne zdjęcia i ciekawe opisy
zachęcają do obserwacji skrzydlatych mieszkańców lasu.
Sama
zieleń
Marek
W. Kozłowski
Las pełen jest zieleni. Barwa ta jest tłem dla życia olbrzymiej liczby
owadów. Aby pozostać niezauważonym, wiele z nich przybiera taki właśnie
„kamuflujący” kolor. Obiektyw autora nie dał się zwieść i „odkrywa”
dla nas małych mieszkańców lasu.
Światło,
cz. 2
Tomasz
Ogrodowczyk
Tego
artykułu żaden fotografujący Czytelnik nie może ominąć. Jest to
kontynuacja tekstu traktującego o roli światła w fotografii. Autor opisuje z
jakimi warunkami świetlnymi spotykamy się w poszczególnych porach roku, czy
światło rozproszone jest korzystne dla robienia zdjęć oraz jaka jest rola
barwy i kontrastu w fotografii. Wszystko ilustrowane pięknymi zdjęciami.
Tajemnice
leśnych wód
Włodzimierz
Stachoń
Otoczone rozległymi lasami stawy czy jeziora tętniące życiem są
gwarantem niezapomnianych przeżyć i spotkań zapadających na zawsze w
przyrodniczej duszy. Autor opisuje swoje wędrówki (o różnych porach roku)
nad leśne wody. Efekty prezentuje na zdjęciach.
Przylaszczki
Marta Drąg, Andrzej Zbrożek
Przylaszczki to jedne z najwcześniej zakwitających roślin leśnych. Z
widzenia zna ją chyba każdy, ale artykuł warto przeczytać, aby poznać
biologiczne cechy tego uroczego fioletowego kwiatka.
Zielone
strony
Na tych trzech stronach
znajdziecie relacje z wizyty w stacji badawczej w Kosewie („Jelenie z Kosewa”)
i z I Mistrzostw Polski Północno-Wschodniej w Cięciu Drewna. Na zielonych
stronach znajdują się też opis pracowitej wizyty na szkółce leśnej we
Francji oraz fotograficzne migawki z Nadleśnictwa Lądek Zdrój.
w numerze:
Parki
narodowe czy samorządowe
Grzegorz
Okołów
W
grudniu ubiegłego roku została uchwalona przez Sejm nowa ustawa o ochronie
przyrody. Prace nad nią wzbudziły szereg kontrowersji, m. in. dotyczących
istnienia i funkcjonowania parków narodowych. Kto ma nimi zarządzać,
finansować ich działalność, kto w ogóle jest ich właścicielem? Odpowiedzi
na te pytania próbujemy udzielić w otwierającym numer artykule.
Naturalne
odnowienie lasu w leśnictwie
Wojciech
Gil
Odnowienie
naturalne to samorzutne powstanie nowego pokolenia na miejscu drzewostanu
dotychczasowego. Może ono nastąpić drogą generatywną (przez nasiona) lub
wegetatywną (przez odrośla). Jakie czynniki mają wpływ na ten proces i jak
możemy nim kierować – wszystko to opisuje niniejszy artykuł.
Orzechówka
na szlaku
Jacek
Piętka
Orzechówka
jest typowym ptakiem leśnym, zachowaniem i wielkością przypominającym sójkę.
W Polsce możemy ją spotkać w lasach górskich oraz na Mazurach. Autor opisuje
swoje spotkanie z tym ciekawym ptakiem, jego zwyczaje i rolę w leśnym
ekosystemie.
Moje
spotkania z bobrami
Roman Pruski
Bóbr europejski w Polsce powojennej zachował się nielicznie nad Czarną
Hańczą, skąd rozmnożył się obecnie, przy wydatnej pomocy człowieka, na cały
kraj. Swoją działalnością bóbr potrafi zniszczyć każdy drzewostan, bez
względu na gatunek drzewa. Chociaż jest pospolity, niełatwo go zaobserwować...
Goście
w lesie
Małgorzata
Sułkowska, Sławomir Rybacki
Podczas
leśnych wędrówek często spotykamy na swojej drodze obce gatunki roślin.
Niektóre z nich tak dobrze zadomowiły się w lasach i wrosły w polski
krajobraz, że nie uświadamiamy sobie nawet ich „cudzoziemskości”. Artykuł
opisuje najważniejsze gatunki obcego pochodzenia i ich znaczenie w lesie.
Owady
- chroniony i zwalczany składnik fauny lasów (cz. 5)
Jacek
Stocki
Piąty
artykuł z interesującego cyklu o leśnych owadach przedstawia sposoby
zwalczania szkodliwych gatunków, począwszy od prostych metod technicznych, a
skończywszy na wyrafinowanych metodach biologicznych wykorzystujących
skomplikowane związki pomiędzy leśnymi organizmami.
Jodła
Teresa
Mosiej - Lewkowicz
Na
półkuli północnej rośnie około 40 gatunków jodeł – przeważnie w
strefie klimatu umiarkowanego. Największy zasięg z gatunków europejskich ma
jodła pospolita – jedyny gatunek występujący w Polsce. W artykule opisano
najważniejsze cechy drzewa, scharakteryzowano właściwości drewna jodły i
jej wykorzystanie w lecznictwie i przemyśle kosmetycznym. Przedstawiono również
inne, rosnące w naszych parkach i
arboretach, gatunki jodeł.
Grzyby
pół żartem, pół serio
Paweł
Zarzyński
Nazewnictwo naukowe polskich grzybów jest niepowtarzalne i barwne dzięki
dwuznacznym określeniom i oryginalnym sformułowaniom. Artykuł przywołuje
niektóre z nich, podając jednocześnie charakterystykę znanych i
mniej znanych nam gatunków grzybów.
Rodem
z tajgi
Grzegorz
Okołów
Zmiany
klimatu, jakie zaszły w Polsce w ciągu ostatnich kilkudziesięciu tysięcy
lat, zaowocowały obecnością wielu ciekawych organizmów. Wśród grzybów
szczególnie interesująca jest grupa gatunków borealnych i kontynentalnych,
typowa dla strefy tajgi. Autor opisuje trzy takie grzyby, dołączając do
charakterystyki wspaniałe zdjęcia.
Proszę
o uśmiech
Marek
W. Kozłowski
Kolejny
interesujący, bogato ilustrowany artykuł o barwnym świecie owadów. W tym
numerze autor skupia się na owadziej fizjonomii. Każda z nich –
niepowtarzalna i ciekawa - warta
jest obserwacji i sfotografowania. Popatrzcie sami.
Światło
cz. 1
Tomasz
Ogrodowczyk
Fotografia
to sztuka malowania światłem. Aby robić dobre zdjęcia należy poznać jego właściwości,
wiedzieć o jakiej porze dnia jest najkorzystniejsze dla naszych zamiarów.
Wspaniałe zdjęcia i wiele praktycznych porad - to najlepsza charakterystyka
artykułu.
Na
ścieżkach historii
Wojciech Gil
Spała
znana jest niemal wszystkim polskim leśnikom – nie tylko z racji przepięknych
lasów obfitujących w zwierzynę i grzyby, ale także, a może przede wszystkim
z racji swojej historii. Jaka była i jakie ślady pozostawiła w Spale historia
– dowiecie się z lektury artykułu.
Las
Bielański
Grzegorz Jakubowski
Na
północnym skraju lewobrzeżnej Warszawy, wzdłuż Wisły, położony jest
kompleks leśny nazwany Lasem Bielańskim. Jest on pozostałością Puszczy, która
do XIV wieku pokrywała Mazowsze. Autor szczegółowo opisuje rezerwat leśny
„Las Bielański”, jego drzewostan, faunę i florę oraz zwraca uwagę na
najważniejsze zagrożenia dla jego egzestencji.
Roztocze
Krótka
relacja z otwarcia wystawy fotograficznej pt. Roztocze, w Centrum Edukacyjnym
Kampinoskiego Parku Narodowego. Zdjęcia, wykonane przez członków Związku
Polskich Fotografików Przyrodniczych, powstały podczas jesiennego pleneru
na terenie Roztoczańskiego Parku Narodowego... .
Krzyżówka
nr 6 / 2000
listopad -
grudzień
w numerze:
Polskie lasy u progu XXI wieku
Piotr Zajączkowski, Grzegorz Zajączkowski
Lektura niedawno opublikowanego "Raportu o stanie lasów w Polsce
1999" nastraja optymizmem. Nasze lasy u progu XXI wieku jawią się jako
dobrze zarządzane i stosunkowo zdrowe, choć nie pozbawione poważnych zagrożeń.
Artykuł przedstawia szereg danych statystycznych dotyczących polskich lasów,
opisuje zmiany i zjawiska zachodzące w krajowym leśnictwie.
Choinka ekologiczna?
Grzegorz Okołów
W okolicach świąt Bożego Narodzenia tradycyjnie już odżywa dyskusja na
temat wyższości i zasadności kupowania takich, a nie innych choinek. Czy
choinka sztuczna jest naprawdę ekologiczna, jak sądzą jej zwolennicy? Jak
wygląda cykl produkcyjny tradycyjnej choinki? Odpowiedzi na te pytania
znajdziecie w artykule.
Bój o lasy
Zbigniew Laurow
W prasie ogólnej i fachowej nadal obecna jest dyskusja na temat celowości i
konieczności prywatyzacji i reprywatyzacji lasów. Niektóre wypowiedzi
zwolenników tego procesu stawiają polskie leśnictwo w szczególnie
niekorzystnym świetle. Argumenty jakimi się posługują są najczęściej
nieobiektywne i niezgodne z prawdą. Artykuł odnosząc się do historii leśnictwa,
polemizuje z niektórymi zarzutami.
Owady - chroniony i zwalczany składnik fauny lasów (cz. 4)
Jacek Stocki
W czwartej już części cyklu poznajemy mechanizm i przyczyny masowego występowania
owadów (gradacji) oraz metody regulacji liczebności ich populacji. Kryterium
wyróżnienia specyficznych metod zwalczania szkodników owadzich lub metod
zapobiegania szkodom jest ich sposób oddziaływania na środowisko...
Jak daleko od siebie - czyli o więźbie sadzenia drzew
Wojciech Gil
Z istnienia wpływu zagęszczenia na wzrost drzew zdajemy sobie sprawę od
dawna. W drzewostanie drzewa oddziałują na siebie tym silniej im bliżej
siebie rosną. W drzewostanach sztucznego pochodzenia oddziaływanie to jest więc
w dużym stopniu determinowane przez odstęp w jakim sadzi się drzewka w
uprawie. Wybór tego odstępu, tzw. więźby sadzenia to jedna z najważniejszych
decyzji hodowlanych podejmowanych przez leśnika...
W dobrach księżnej Anny Jabłonowskiej
Wojciech Gil
Przykłady prowadzenia racjonalnej gospodarki leśnej były w XVIII wieku bardzo
nieliczne. Zarządzenia dotyczące lasów, obowiązujące w dobrach księżnej
Anny Jabłonowskiej, są więc w pewnym sensie wyjątkowe. Oparto je na uważnej
obserwacji zjawisk przyrodniczych i dlatego wiele przepisów pozostaje
aktualnych do dzisiaj...
Nadleśnictwo Kudypy miejscem edukacji ekologicznej
Agnieszka Grzegorzewska
O Nadleśnictwie Kudypy, położonym w pobliżu Olsztyna, pisaliśmy już na łamach
Poznajmy Las. Tym razem przedstawiamy edukacyjną działalność leśników
rozwijaną we współpracy z Olsztyńskim Centrum Edukacji Ekologicznej. Do
dyspozycji uczniów i nauczycieli jest nowoczesna sala konferencyjna i ścieżka
przyrodnicza...
Fotogrametria w leśnictwie
Piotr Zajączkowski
Trudno dziś sobie wyobrazić tworzenie skomplikowanych opracowań
kartograficznych, a także funkcjonowanie leśnictwa, górnictwa, geologii czy
archeologii bez wsparcia fotogrametrii. Czym zajmuje się ta dziedzina i jakie
jest jej zastosowanie w leśnictwie, dowiecie się z lektury artykułu.
Tropikalni kuzyni naszych drzew
Elżbieta Dmyterko
Baobab jest jednym z najbardziej osobliwych i groteskowych drzew świata. Jest
dla nas synonimem drzewa ogromnego i starego. Czytając artykuł poznamy jego
biologię i znaczenie w życiu i kulturze afrykańskich plemion.
O kompozycji kadru
Tomasz Ogrodowczyk
Kolejny artykuł z cyklu "Światłem malowane" poświęcony jest tym
razem umiejętności kompozycji kadru w fotografii. Jakimi zasadami kierować się
przy kadrowaniu, aby nasze zdjęcia były ciekawe i piękne, to pytanie na jakie
autor stara się odpowiedzieć.
Suo znaczy bagno
Jacek Czepnik
Fascynująca, wzbogacona ciekawymi zdjęciami, relacja z wyprawy do Finlandii.
Kraj ten wyróżnia się w Europie najwyższą lesistością i dużą liczbą
jezior. Stosunkowo niewielka liczba mieszkańców sprawia, że wiele krajobrazów
urzeka pierwotnością niespotykaną w naszej części Europy...
Zielone strony
Na tych trzech stronach znajdziecie listy od Czytelników
oraz relacje z rozwiązań trzech konkursów ekologicznych. Są to:
"Indywidualna Ekologiczna Nagroda Bayera", konkurs firmy Hewlett
Packard, konkurs "Porządkujemy i odnawiamy las" organizowany przez
nadleśnictwa Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi i Wojewódzki
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Na zielonych stronach znajdują
się też opisy akcji Sprzątania Ziemi w Nadl. Kudypy i w RDLP w Szczecinku.
nr 5 / 2000
wrzesień - październik
w numerze:
Urokliwe zakątki Kudyp
Witold Szumarski
Wielu z nas ma swoje magiczne miejsca, do których chętnie powraca. Autor artykułu oprowadza na po przepięknych terenach Nadleśnictwa Kudypy, w którym pracuje.
Plantacje leśne
Zbigniew Laurow
Zakładanie plantacji drzew leśnych wydawało się być lekarstwem na niedostatek surowca drzewnego. Czy plantacje spełniły swoje zadanie? Jakie są ich wady i zalety? Jaka jest rola plantacji leśnych na świecie? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w artykule.
Gradacja
Cezary Bystrowski
Gradacją nazywamy gwałtowne zmiany liczebności leśnych owadów żywiących się liśćmi drzew, najczęściej w krótkim czasie. Gradacje pojawiają się w naszych lasach cyklicznie i wyrządzają duże straty. Mimo że spotykamy się z tym zjawiskiem od lat, wciąż nie znamy mechanizmu jego powstawania...
Owady - chroniony i zwalczany składnik lasu
Jacek Stocki
Trzecia część cyklu opisująca bogaty i różnorodny świat owadów leśnych. W artykule znajdziecie charakterystykę owadów uszkadzających nasiona, owoce, szkodników drewna oraz poznacie owady pożyteczne i rolę, jaką pełnią w leśnym ekosystemie.
W formie kulistej
Grzegorz Okołów
Autor zaprasza nas na niezwykłe grzybobranie. Grzyby opisane w artykule, mają bowiem formę jak na grzyba nietypową...
Ekologiczne funkcje lasu
Adam Kaliszewski
Bezpieczeństwo ekologiczne naszego kraju w ogromnej mierze zależy od zachowania zasobów leśnych i utrzymania zachodzących w nim procesów ekologicznych. Artykuł opisuje na czym polegają ekologiczne funkcje lasu i czym przejawia się ich dobroczynny wpływ na całe środowisko.
Na stoku wielkiej Czantorii
Aleksander Dorda
Autor zabiera nas na fascynującą wycieczkę po Beskidzie Śląskim. Tutaj na zboczach masywu Wielkiej Czantorii, na terenie miasta Ustroń, znajduje się leśny rezerwat przyrody "Czantoria" chroniący wspaniałe fragmenty żyznej buczyny karpackiej...
Leśne Arboretum
Witold Szumarski
Na terenie Nadleśnictwa Kudypy, w pobliżu Olsztyna, istnieje od kilku lat leśne Arboretum. Powstało dzięki zaangażowaniu pracowników Nadleśnictwa zrzeszonych w Polskim Towarzystwie Leśnym. Jest to wprawdzie Arboretum młode, ale warte odwiedzenia...
Stop! Ślimak na drodze
Marcin Kowalski
W maju 1999 roku grupa zapaleńców ze Straży Ochrony Przyrody w Warszawie, podjęła nowatorską akcję ochrony winniczka - największego lądowego ślimaka w Europie środkowej. Jak przebiegała ta akcja - dowiecie się czytając artykuł.
Szkiełko i oko
Tomasz Ogrodowczyk
Zwykle, kiedy kupujemy swą pierwszą w życiu lustrzankę, nie zastanawiamy się nad tym w jakiej jakości optycznej obiektyw będzie wyposażona. Tymczasem jest to najważniejsza część aparatu, decydująca o jakości wykonywanych przez nas zdjęć...
W krainie wrzosowisk
Wojciech Gil
Szkocja zajmuje północną część Wielkiej Brytanii, łącznie z trzema archipelagami wysp: Hebrydami, Orkadami i Szetlandami. Większości z nas kraina ta kojarzy się z rozległymi wrzosowiskami i górami, na zboczach których wypasane są stada owiec...
Skrzydła nie tylko do latania
Marek W. Kozłowski
Owady żyjące w lasach latają pomiędzy drzewami od 350 milionów lat. Opanowały tę zdolność dużo wcześniej niż ptaki i nietoperze. Skrzydła wzbogaciły życie owadów o możliwości penetrowania znacznych przestrzeni. Jest to ich najważniejsza, ale nie jedyna rola...
Świstak tatrzański
Iwona Joanna Jurek
Świstak tatrzański jest obok kozicy najbardziej charakterystycznym, a zarazem jednym z najrzadszych gatunków ssaków występujących w Tatrach. W artykule opisano tego sympatycznego gryzonia i przedstawiono historię jego ochrony.
W puszczy piszczy już w piąty raz
Grzegorz Okołów
Relacja z finału konkursu "Co w puszczy piszczy". Tegoroczny finał, piątej już edycji ekologicznych zmagań, odbył się w Nowym Dworze Mazowieckim. Wzięli w nim udział uczniowie z 23 szkół podstawowych.
Poznajemy las w Olimpiadzie Wiedzy Ekologicznej
Jan Konopko
Po raz piętnasty młodzież szkół średnich rywalizowała w centralnym finale jubileuszowej olimpiady wiedzy ekologicznej. Laureaci z 16 województw przyjechali na gościnną Ziemię Wielkopolską do miejscowości Skorzęcin...
w numerze:
Klęska lasu - skutki eksploatacji drewna i działalności wojskowej
Zbigniew Laurow
Pod pojęciem "eksploatacja" należy rozumieć pobieranie surowców naturalnych bez odnowienia zasobów, na przykład pobieranie drewna bez odnowienia lasu. Ze zjawiskiem tym spotykamy się przede wszystkim w dżunglach tropikalnych. Lasy europejskie nie uchroniły się również od zniszczeń na dużą skalę...
Lasy łęgowe doliny Odry
Grzegorz Bobrowicz
Lasy łęgowe należą do najbogatszych pod względem liczby gatunków środowisk życia na Ziemi. W Europie pozostało ich już niewiele. Na tym tle sytuacja lasów nadrzecznych doliny Odry przedstawia się imponująco. Kompleks wilgotnych lasów nadodrzańskich porasta bowiem na terytorium Polski obszar aż 18500 ha.
Konkurs fotograficzny „Parki Narodowe”
Grzegorz Okołów
W tym roku odbyła się pierwsza edycja ogólnopolskiego konkursu fotograficznego "Parki Narodowe". Imprezę zorganizował Kampinoski Park Narodowy, a honorowy patronat nad nim objęła Sejmowa Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Na konkurs wpłynęło 196 prac 54 autorów.
Puszcza królów
Włodzimierz Stachoń
Co było powodem, że obok jednego z największych miast Polski, Krakowa, zachował się do dzisiaj tak rozległy obszar leśny - Puszcza Niepołomicka, która rozpoczyna się tuż za jego rogatkami? Czy puszczę ocaliły dekrety królów, którzy w jej ostępach namiętnie polowali chroniąc jednocześnie jej dobra przed zakusami miejscowej ludności...?
Cis pospolity - drzewo magiczne, drzewo zagrożone
Monika Radziszewicz
Cis pospolity jest jednym z 7 bardzo do siebie podobnych gatunków, występujących wyłącznie na półkuli północnej. Uznano go za drzewo zagrożone całkowitym wymarciem, a jego ochrona na ziemiach polskich ma już pięciowiekową historię...
Mieszkaniec śródleśnych strumyków
Łukasz Łukasik
Interesująca opowieść o spotkaniu z zimorodkiem, barwnym nadrzecznym łowcą. Efekt wielogodzinnych obserwacji autora został uwieczniony na wspaniałych zdjęciach.
Czy i kiedy dzikie zwierzęta mogą nas zaatakować?
Wacław Janusz
W większości przypadków zwierzęta instynktownie wyczuwają w człowieku zagrożenie i jak najszybciej schodzą mu z drogi. W sporadycznych jednak przypadkach dochodzi do bliskich spotkań, przy których możemy być zaskoczeni agresywnym, bądź pasywnym zachowaniem się niektórych zwierząt. Warto o tym wiedzieć, chociażby po to, aby umieć się w takich sytuacjach zachować.
Graniczne spory Rejenta
Jarosław Skłodowski
Gdy przyjrzymy się granicy leśno-polnej z łatwością dostrzeżemy, że oba środowiska ścierają się ze sobą w pasie o szerokości zaledwie kilku, kilkunastu metrów. Pas ten nazywamy strefą styku, albo ekotonem. Ekoton jest pomostem łączącym dwa odmienne środowiska...
Rola mikorozy w życiu drzew leśnych
Dorota Hilszczańska
Wyruszając na grzybobranie nie zastanawiamy się, dlaczego szukamy grzybów w lesie i dlaczego borowików nie udało się wyhodować w ogródku. Dla laików mało znany jest fakt, że wiele grzybów pozostaje w związkach symbiotycznych z drzewami. Zjawisko to nazywane jest mikoryzą.
Uskrzydlone klejnoty
Marek W. Kozłowski
Wśród nieprzeliczonych gatunków leśnych owadów większość stanowią istotki drobne i skromnie ubarwione. Zdarzają się jednak takie, które mogą wprawić w podziw połyskującymi w słońcu barwami błękitu, purpury czy amarantu, niczym szlachetne ametysty, agaty, malachity...
Głębia ostrości
Tomasz Ogrodowczyk
Głębia ostrości jest to obszar fotografowanej przestrzeni odwzorowany na błonie ostro. Rozciąga się zwykle w jednej trzeciej odległości przed motywem i w dwóch trzecich za nim. Wybór przysłony, a co za tym idzie odpowiedniej głębi ostrości, umożliwia świadome kształtowanie obrazu.
Mrówki (2)
Andrzej Wędziński
Druga część opowieści o mrówkach w lesie. W tym numerze autor odnosi się krytycznie do obowiązujących w Lasach Państwowych zasad ochrony mrowisk.
Spotkanie z mieszkańcami Sawanny
Jerzy Samosiuk
Fascynująca wyprawa do Parku Narodowego Waza w Kamerunie. Bogactwo fauny i obserwacje zachowań egzotycznych zwierząt w ich naturalnym środowisku dostarczają niebywałych emocji.
W mazurskich lasach
Wojciech Gil
W wielu nadleśnictwach na terenie całego kraju znajdują się dzisiaj ścieżki edukacyjne prowadzące przez wspaniałe ostępy leśne. Odwiedziliśmy i opisaliśmy dla Was ścieżkę przyrodniczą w Nadleśnictwie Strzałowo, położonym w północno zachodniej części Puszczy
Piskiej.
Agencja Reklamowo-Wydawnicza A. Grzegorczyk
02-362 Warszawa, ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. nr 3
tel.: (022) 722 09 81
Biuro e-mail: biuro@grzeg.com.pl
Studio graficzne e-mail: studio-graf@grzeg.com.pl
www.grzeg.com.pl