Ewa Kalicka

Grzegorz Okołów

W numerze także: 

Krzyżówka, Foto Zagadki

nr 4/ 2005
lipiec - sierpień

w numerze:

Lasy prywatne w Polsce

Wstęp do lasów w Polsce jest praktycznie nieograniczony, poza kilkoma przypadkami wymienianymi w Ustawie o lasach. Tym bardziej możemy się zdziwić, widząc tablicę z zakazem wstępu na teren leśny i informacją, że jest to własność prywatna. Sytuacja taka może się zdarzyć, gdyż blisko piątą część naszej powierzchni leśnej zajmują lasy prywatnej własności.. .

Ropuchy

Grzegorz Okołów

Płazy, obok gadów są grupą zwierząt, o których krąży chyba najwięcej krzywdzących i fałszywych opinii. Żaby i ropuchy, które 
z żyjących w wodzie larw przeobrażają się w czworonożne istoty lądowe były i są bohaterami wielu baśni i legend. Szczególnie niewdzięczne role odgrywały w nich ropuchy. W Polsce żyją tylko trzy przedstawicielki tego rodzaju: ropucha szara, paskówka i zielona. Autor opisuje ich biologię ilustrując ją wspaniałymi zdjęciami.

O ekologii, ekonomii i kulturze

Jan Kądziołka

Niemal codziennie dochodzą do nas informacje, które poruszają nasze "ekologiczne sumienie". Często są to sprawy kontrowersyjne, dotyczące naszego kraju i naszej przyszłości, przyszłości środowiska, w którym żyjemy. Budowa zapory na Dunajcu, elektrowni atomowej w Żarnowcu, to przykłady największych tego typu problemów. Autor opisuje kilka takich przypadków i proponuje sposoby zachowania służące środowisku naturalnemu.

Estetyka i magia drzew (cz. VII)

W kolejnej części cyklu autor opisuje dęby i oliwkę europejską. 

Wykonanie polityki leśnej państwa (1)

Andrzej Szujecki

Współczesne ukierunkowanie polskiego leśnictwa w stronę wielofunkcyjnej, trwałej i zrównoważonej gospodarki leśnej jest z jednej strony efektem ogólnoświatowego zwrotu w rozwoju cywilizacji, z drugiej strony głębokich przemyśleń w samym leśnictwie. Uważa się przy tym, że przełomem w tym zakresie stały się w Polsce: Ustawa o lasach z 1991 roku, Polska Polityka Kompleksowej Ochrony Zasobów Leśnych z 1994 roku i Polityka Leśna Państwa z 1997 roku. Autor opisuje dokonania polskiego leśnictwa w zakresie nowoczesnej wielofunkcyjnej gospodarki leśnej, które biorą początek w okresie międzywojennym XX wieku. Charakteryzuje też założenia i problemy towarzyszące realizacji współczesnej Polityki Leśnej Państwa.

Twitchers u ujścia warty, czyli birdwatchingu część 2

Istnieje grupa ludzi, którzy zajmują się obserwacją ptaków w sposób wyczynowy. Określa się ich mianem "Twitchers". Ich celem jest zobaczyć jak największą liczbę gatunków awifauny. W Polsce rekordziści mają na swoim koncie ponad 300 gatunków z występujących tu 431 (regularnie 271), a najlepsi na świecie widzieli aż 8500 z 9700 gatunków ptaków żyjących na naszej planecie! Idealym miejscem w Polsce do uprawiania tej działalności jest Park Narodowy Ujście Warty... .

Perła Żywiecczyzny

Ewa Kalicka

 Zagorzali wielbiciele Beskidu Żywieckiego twierdzą, że najpiękniejszym jego fragmentem są Ujsoły, otoczone lasami i górami. Tutaj można znaleźć wszystko - krystalicznie czystą wodę, groźnie spiętrzoną w korytach rzecznych, imponujące swoim wyglądem lasy, świeże powietrze i piękne krajobrazy. W artykule opisano najpiękniejsze zakątki i atrakcje turystyczne Nadleśnictwa Ujsoły.

Płazy ogoniaste - traszki i salamandra

Płazy ogoniaste wyglądem przypominają jaszczurki. W przeciwieństwie do żab i ropuch nie mają zdolności wydawania głosów. Większość z nich składa jaja, ale niektóre, np. salamandra plamista, są żyworodne. W Polsce występują tylko przedstawiciele jednej rodziny tej grupy zwierząt - salamandrowatych. Zapraszamy do bliższego zapoznania się z salamandrą i traszkami!

Park Narodowy Aberdare

 Góry Aberdare swoją nazwę zawdzięczają Josephowi Thompsonowi, który nazwał je tak w XIX wieku na cześć lorda Aberdare, prezesa Królewskiego Towarzystwa Geograficznego. Pasmo to góruje nad Płaskowyżem Centralnym Kenii. Obszar ten zamieszkujące go plemię Kikujów nazywa ziemią darowana im przez boga Ngai. W 1950 roku utworzono tu park narodowy o powierzchni 767 km²... .

Na "Kudypskiej polanie"

Witold Szumarski 

 Relacja z konkursu organizowanego przez Ośrodek Edukacji Leśnej w Nadl. Kudypy (RDLP Olsztyn).

nr 3/ 2005
maj - czerwiec

w numerze:

Las światłem malowany czyli o roli światła w hodowli lasu

Wojciech Gil

Światło jest jednym z najważniejszych czynników ekologicznych kształtujących środowisko leśne. Wpływa ono na tempo procesów fotosyntezy i transpiracji roślin, modyfikuje inne składniki klimatu leśnego, oddziałuje na pokrój drzew, ich kwitnienie 
 i owocowanie. Znajomość warunków świetlnych panujących w drzewostanie i ich wpływu na wzrost i rozwój drzew jest niezbędna do podejmowania właściwych decyzji hodowlanych.

Estetyka i magia drzew (cz. VI)

Zbigniew Laurów

W kolejnej części cyklu autor opisuje znane drzewa rodzime: jesion i grab oraz figę - przedstawiciela flory śródziemnomorskiej.

Śladami birdwatchingu w Polsce (cz. 1)

Magdalena i Andrzej Grzegorczyk

Pasji obserwacji ptaków ulega coraz więcej Polaków. Na świecie ludzi, którzy przemierzają łąki, bagna i lasy z lornetką na szyi nazywa się "birdwatchers", ich polskim odpowiednikiem są po prostu "ptasiarze". Nurt ten zapoczątkowali Anglicy. Uważa się, że w Wielkiej Brytanii podglądaniem życia ptaków zajmuje się ponad 4 miliony ludzi - w naszym kraju jest ich zaledwie kilka tysięcy... .

Zielone zwiastuny wiosny

Damian Duchalski

Bez wątpienia symbolem wiosny jest leszczyna. Pojawiające się w lutym leszczynowe bazie, pomimo że są często smagane mroźnym wiatrem i otulane śnieżnym puchem zwiastują rychłe nadejście wiosny. Jednak kwitnienie leszczyny jest jedynie preludium do barwnego spektaklu, który już wkrótce rozegra się na dnie lasu. Autor opisuje najbardziej znane gatunki roślin kwitnących wiosną, ubarwiając tekst wspaniałymi zdjęciami.

Kaukaz

Grzegorz Okołów

Barwny i okraszony pięknymi zdjęciami reporterski  opis podróży Autora po górach Kaukazu... .

Nad brązową rzeką

Magdalena i Andrzej Grzegorczyk

 Rezerwaty przyrody: Samburu, Buffalo Springs i Shaba to miejsca stosunkowo rzadko odwiedzane przez turystów. Ich łączna powierzchnia przekracza 840 km². Ten dziki rejon, znajdujący się na północy Kenii, w odległości 300 km od stolicy kraju Nairobi, zamieszkują przede wszystkim trzy ludy: Samburu, Turkana i Boran. Piękne zdjęcia i relacja z podróży przybliżą nam ten interesujący fragment Czarnego Lądu.

Nie bójmy się lasu

Jan Kądziołka

W naszym społeczeństwie dość często kultywowany jest strach przed lasem. Jego źródła tkwią w głębokim średniowieczu, kiedy to las kojarzono  z różnego rodzaju ciemnymi siłami, wilkołakami, potworami i zbójcami wyjętymi spod prawa. Poza tym w lesie łatwo się zgubić. Obawa przed zaginięciem pozostała realna do dzisiaj. Do tego dochodzą komary i kleszcze ... wszystko to może zniechęcić młodego człowieka od odwiedzania lasu. Aby tak się nie stało, las trzeba poznawać, czemu służy niniejszy artykuł.

Edukacja leśna na ścieżkach przyrodniczych

Jan Konopka

 Ścieżki dydaktyczne o charakterze poznawczym, przyrodniczym, krajobrazowym i przyrodniczoleśnym są obecnie najczęściej wykorzystywane w edukacji przyrodniczej w Polsce. W nadleśnictwach powstało już około 500 takich ścieżek, a ich liczba wciąż rośnie. Lawinowo powstają ścieżki na terenach parków narodowych i krajobrazowych, w otoczeniu miast, w parkach pałacowych i podworskich. Jakie są rodzaje ścieżek oraz jak powinna wyglądać wzorcowa ścieżka edukacyjna - dowiecie się z tego artykułu.

Nowe leśne kompleksy promocyjne

Wojciech Gil 

 Liczba leśnych kompleksów promocyjnych wciąż się powiększa – od 13 grudnia ubiegłego roku jest ich już osiemnaście (a od 1 kwietnia 2005 - już dziewiętnaście! - przyp. red.)! W polskich lasach pojawiło się pięć nowych obiektów, a jeden z dotychczasowych zmienił swoją nazwę i rozszerzył granice. Część istniejących LKP została już opisana na łamach Poznajmy Las, kilka wciąż czeka na swoją kolej.

Rezerwat leśno - krajobrazowy "Styr"

Magdalena Budzyn

 Rezerwat Styr położony jest na terenie Cieżkowicko - Rożnowskiego i stanowi uzupełnienie ochrony rezerwatowej tego obszaru. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych typowych dla Pogórza Karpackiego naturalnych zbiorowisk leśnych... .

W numerze także: 

Ogólnopolski konkurs fotograficzny "Parki Narodowe"

Krzyżówka, Foto Zagadki,

oraz inne ciekawe informacje

 oraz 

DODATEK SPECJALNY POZNAJMY LAS

"XVII Ogólnopolski Rajd Leśników"

nr 2/ 2005
marzec - kwiecień

w numerze:

Kusakowate – najbogatsza rodzina leśnych chrząszczy (cz. II)

Andrzej Szujecki

W tegorocznym pierwszym numerze "Poznajmy Las" dowiedzieliśmy się o wyglądzie i różnorodnym sposobie życia przedstawicieli kusakowatych - najbogatszej gatunkowo rodziny chrząszczy leśnych. Obecnie przedstawiamy biologię rozwoju oraz metody hodowli najczęściej spotykanych w lasach gatunków tej rodziny.

 RDLP Warszawa

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Warszawie to jedna z najmniejszych dyrekcji, licząca 14 nadleśnictw. Artykuł jest prezentacją warunków przyrodniczych zarządzanych przez nie terenów leśnych oraz najważniejszych problemów gospodarowania.

Wiele z nich wynika z bliskiego położenia aglomeracji warszawskiej... .

Nadleśnictwo Chojnów

Nadleśnictwo Chojnów, wchodzące w skład RDLP w Warszawie, gospodaruje na gruntach położonych po lewej stronie Wisły, na południe i południowy zachód od Warszawy. Główny kompleks lasów Nadleśnictwa wchodzi również w skład Chojnowskiego Parku Krajobrazowego. Dla mieszkańców stolicy lasy te są "płucami" i miejscem wypoczynku... .

Nadleśnictwo Garwolin

Oddalając się od Warszawy w poszukiwaniu pięknych lasów warto odwiedzić również Nadleśnictwo Garwolin. Jeszcze niedawno było o nim głośno w prasie krajowej, a to za sprawą zdobycia tytułu "Lider Polskiej Ekologii 2004". W ten sposób nagrodzono pomysł stworzenia systemu małej retencji, który poprawił warunki gospodarowania i wydatnie zwiększył różnorodność środowiskową... .

Puchacz

Romuald Mikusek, Dariusz Anderwald

Puchacz, dwukrotnie większy od pospolitej uszatki, jest największą sową euroazjatycką i jedną z największych sów na świecie. W Polsce gnieździ się zaledwie w kilku regionach, a ich liczebność szacuje się na około 250 - 270 par. Gdzie można go spotkać, jaki tryb życia prowadzi i jak można chronić tego wspaniałego ptaka - dowiecie się z lektury artykułu.

Zalesienia - czy temat wciąż aktualny?

Andrzej Brusiło

 Zalesienia gruntów rolnych w naszym kraju są wspierane z funduszy europejskich i budżetu państwa, stąd duże zainteresowanie sadzeniem lasu przejawiają właściciele gruntów prywatnych. Autor opisuje kto może starać się o dopłaty na zalesienia oraz w jaki sposób opiekować się nowym lasem, aby wyrósł w piękny i wartościowy drzewostan.

Parki Narodowe Wysp Kanaryjskich

Jacek Stocki

 Wyspy Kanaryjskie, zwane też Kanarami, składają się z 13 wysp leżących na Oceanie Atlantyckim. Ciągną się szerokim pasem wzdłuż zachodniego wybrzeża Afryki, a zwyczajowo dzieli się je na Wyspy Szczęśliwe i Wyspy Purpurowe. Administracyjnie są częścią Hiszpanii i stanowią obszar najściślej chronionych terenów w całej Europie. Aż 42% ich obszaru objęto różnymi kategoriami ochronności, wśród których przeważa powierzchnia wydzielona na potrzeby parków narodowych... .

Golesz - rezerwat na zamkowej górze

Edward Marszałek

 Golesz - bo gołe, odkryte wzgórza - tak tłumaczy się dzisiejszą nazwę miejsca. W dalekiej przeszłości takie ono było, ale już w XIV wieku zbudowano tu kamienny zamek, którego ruiny przetrwały do wieku XX. Ciekawą i bogatą historię tych ziem spisali kronikarze, ale najpiękniejsze opowieści wrażliwi turyści mogą usłyszeć od wiekowych dębów i omszonych zamkowych głazów. Wystarczy wybrać się do rezerwatu "Golesz" w Krajowicach koło Jasła... .

Z wizytą u słoni

Magdalena i Andrzej Grzegorczyk

 Park Narodowy Chobe położony jest w południowej części Botswany, w odległości około 80 km od Wodospadów Wiktorii. Utworzony został w 1968 roku, a swoją nazwę wziął od rzeki przepływającej przez jego terytorium. Główną atrakcją parku są słonie, które stanowią część prawdopodobnie największej na świecie pozostałej przy życiu populacji tych ssaków. Relacja z wizyty w Parku ubarwiona jest ciekawymi zdjęciami.

W terenie z mapą i bez mapy

Jan Kądziołka

 Żegluga jest rzeczą konieczną - tak mawiali Starożytni mając na uwadze sztukę kierowania statkiem na morzu, czyli nawigację. Obecnie słowo to nabrało szerszego znaczenia i oznacza umiejętność wyznaczania swego położenia  i kierunku poruszania się terenie. Wspomaga nas w tym nowoczesna technika - jaka i jak się nią posługiwać, a także jak orientować się w terenie bez mapy - dowiecie się z tego interesującego tekstu.

Estetyka i magia drzew (cz. V)

Zbigniew Laurów

 W kolejnej części cyklu autor omawia krzewy i drzewa obcego pochodzenia, spotykane w Polsce: orzech, jaśminowiec i kasztanowiec i kasztan.

W numerze także: 

Krzyżówka, Foto Zagadki,

oraz inne ciekawe informacje

nr 1/ 2005
styczeń - luty

w numerze:

Kusakowate – najbogatsza rodzina leśnych chrząszczy

Andrzej Szujecki

Chrząszcze to owady znane z twardych pokryw ciała, zwłaszcza z twardych, okrywających tylną część ciała skrzydeł, tzw. Pokryw, pod którymi ukryta jest druga para skrzydeł – skrzydła lotne. Mocna budowa ciała chrząszczy przyniosła tym owadom nieużywaną już nazwę tęgopokrywych. Są jednak chrząszcze, których budowa odbiega od powyższej charakterystyki – chrząszcze o wydłużonym ciele i skróconych pokrywach, nienakrywających miękkiego ruchliwego odwłoka. Są to przede wszystkim kusakowate, obejmujące około 20% wszystkich znanych z naszego kraju 6.5 tys. gatunków chrząszczy... .

 Nadleśnictwo Katowice

Ewa Kalicka

Obraz Śląska pozostający w wyobraźni wielu z nas, to mocno poszarzałe, stare kamienice, blokowiska, szyby kopalniane, górujące nad okolicą hałdy i dymiące kominy – sprawcy wszechobecnego smogu. Jednak w tym krajobrazie mają swoje miejsce także lasy. Jak z problemem szkód górniczych, emisji przemysłowych i nadmierną penetracją lasów przez mieszkańców borykają się leśnicy Nadleśnictwa Katowice – dowiecie się z tego ciekawego artykułu.

Wpływ drzewostanów na jakość wód opadowych i glebowych

Magdalena Janek

 Stabilne ekosystemy leśne charakteryzują się względnie stałym zasobem składników, znajdujących się w obiegu pomiędzy organiczną i nieorganiczną pulą ekosystemu. Obiegi te są nierozerwalnie związane z obiegiem wody. Ubytek składników mineralnych z ekosystemu wraz z odpływającą wodą może być równoważony przez dopływ jonów z opadami atmosferycznymi. Przewaga któregoś z tych dwóch procesów może prowadzić do zachwiania równowagi w ekosystemie.

Huragan znowu niszczy lasy

Wojciech Gil

Tym razem najmocniej powiało w Tatrach Słowackich. 19 listopada ubiegłego roku stacje meteorologiczna zanotowały katastrofalny w skutkach wiatr o prędkości powyżej 170 km/h. Zniszczeniu uległo wiele tysięcy hektarów lasów. Zginęły dwie osoby, zniszczona została infrastruktura i budynki mieszkalne. Straty spowodowane przez orkan są największe w historii Słowacji.

Rezerwat u źródeł Wisły

Łukasz Łukasik

Barania Góra pod względem wysokości jest drugim po Skrzycznem  szczytem Beskidu Śląskiego. Na jej szczycie usytuowana jest wieża widokowa, z której widać m. In. Babią Górę, Pilsko, Stożek, Czantorię, Równicę, Skrzyczne, a przy przejrzystym powietrzu nawet Tatry. To tutaj bierze początek najdłuższa z polskich rzek – Wisła. Powstaje z połączenia  się w Jeziorze Czerniańskim dwóch potoków: Białej i Czarnej Wisełki, które z zapory w miejscowości Wisła Czarne, wypływają już jako jedna rzeka... .

W Pieninach

Wojciech Gil

 Pieniński Park Narodowy zalicza się do najmniejszych parków narodowych w Polsce, ale jego przyrodnicze bogactwo oraz różnorodność krajobrazowa i kulturowa sprawiają, że jest jednocześnie jednym z najczęściej odwiedzanych. Niekiedy skutkuje to tłokami i kolejkami w najatrakcyjniejszych punktach turystycznych. W artykule znajdziecie opis i ilustracje z tego wspaniałego zakątka Polski.

Estetyka i magia drzew (cz. IV)

Zbigniew Laurów

 W kolejnej części cyklu autor omawia znane krzewy i drzewa naszych ziem: leszczynę, jarzębiny i klony.

Sukcesja naturalna i jej wykorzystanie w leśnictwie

Wojciech Gil

 O sukcesji roślinności uczymy się już w szkole podstawowej. Najprościej mówiąc, jest to sekwencja następujących po sobie biocenoz. W procesie sukcesji można wyróżnić trzy główne fazy – inicjację, kontynuację i zakończenie sukcesji. Jeśli proces prowadzi do ukształtowania się środowiska leśnego sukcesję nazywamy procesem lasotwórczym. Czy i jak można wykorzystać sukcesję w gospodarce leśnej ? – odpowiedź znajdziecie w tekście.

Mali mieszkańcy Góry Stołowej

Magdalena i Andrzej Grzegorczyk

 Góra Stołowa, wyrastająca z morza na wysokość 1087 m, to od wieków najbardziej charakterystyczne miejsce Półwyspu Przylądkowego, będące punktem orientacyjnym dla wędrowców oraz nieocenionym znakiem nawigacyjnym dla żeglarzy. Pomimo bliskości Zwrotnika panuje tu klimat podzwrotnikowy, a świat fauny i flory jest nadzwyczaj bogaty. Wśród zwierząt wyróżniają się wszędobylskie góralki... .

Suwalszczyzna – baśniowa kraina

Witold Szumarski

 W nazwaniu Suwalszczyzny baśniową krainą nie ma żadnej przesady. Jak pisze Autor „podczas wielu wędrówek po kraju widziałem wiele uroczych miejsc, nie mniej niewiele może konkurować z urodą szczególnie północnego fragmentu regionu (...). Zachęcam do bliższego poznania jego przepięknych  zakątków”.

Rozpoznawanie węży krajowych

Jacek Błażuk

 Brak umiejętności rozpoznawania węży fatalnie daje się we znaki, zwłaszcza gatunkom rzadkim, np. gniewoszowi plamistemu. Uważany za jadowitą żmiję bywa przez niektóre osoby bezmyślnie tępiony. A przecież w Polsce wszystkie węże są zwierzętami chronionymi. Autor opisuje charakterystyczne cechy zaskrońca, gniewosza plamistego, węża Eskulapa i żmii zygzakowatej.

W numerze także: 

Krzyżówka, Foto Zagadki,

"Wieści z lasu i okolic" oraz inne ciekawe informacje

nr 6/ 2004
listopad - grudzień

w numerze:

Bariery w osiąganiu celów leśnictwa wielofunkcyjnego w Polsce

Andrzej Szujecki

 Autor omawia stan wykonania głównych zadań Polityki leśnej państwa prowadzących do leśnictwa wielofunkcyjnego. Poddaje m. in. krytyce realizowaną w lasach państwowych przebudowę drzewostanów, ustalanie wieków rębności najważniejszych gatunków naszych drzew, zbytnie rozszerzanie więźby sadzenia oraz politykę ochrony przyrody. Jednocześnie podkreślona została konieczność ograniczenia stopnia eksploatacji lasów przez społeczeństwo, które może być także zagrożeniem dla wielofunkcyjności i trwałości terenów leśnych.

Jemioła - roślinny amulet zdrowia, szczęścia i dostatku

Hanna Mączyńska

 Święta Bożego Narodzenia kojarzą się nam z choinką i prezentami. Wiele osób kupuje również gałązki jemioły. Pamiętaamy najczęściej o bezkarnych pocałunkach pod tą rośliną, ale dokładnie po co potrzebne są jej pędy, prawie już nikt nie pamięta. Autorka przypomina nam zwyczaje związane z tą rośliną oraz opisuje jej biologię i właściwości lecznicze.

Zima w świecie roślin

Wojciech Gil

 Wiele procesów życiowych zachodzących w przyrodzie ma charakter cykliczny i jest pochodną zmieniających się w określonym tempie warunków otoczenia. Fakt ten widoczny jest w lesie na przykład w postaci aspektów sezonowych. Rośliny leśne, od najmniejszych do największych, przystosowały się do największych, przystosowały się zarówno do zmieniających się warunków klimatycznych, jak i do współwystępowania w określonych zespołach roślinnych. Szczególnie trudnym okresem dla roślin jest zima. Jak są do niej przystosowane - dowiecie się z tego artykułu.

Rezerwat "Zielone"

Wojciech Gil

Wiciokrzew pomorski jest pnączem - rośliną, jak na nasze warunki nietypową. Oplątując się wokół gałęzi i pni drzew może wyrastać na wysokość kilkunastu metrów, chociaż najczęściej rzadko przekracza pułap 6 metrów. Występuje głównie w północno - zachodniej części Polski, a jednym z bardziej znanych w Polsce miejsc jego występowania jest rezerwat florystyczny "Zielone", położony na terenie Nadleśnictwa Wejherowo... .

Estetyka i magia drzew (cz.II I)

 W trzeciej części fascynującej opowieści o drzewach Autor przedstawia wierzenia związane z trzema kolejnymi drzewami - sosną zwyczajną (pospolitą), wierzbą i lipą.

Czas białego spokoju

Tomasz Ogrodowczyk

Piękna, fotograficzna impresja na temat zimy.

Idą Święta

Janina Kuczera

 Grudzień to przede wszystkim Święta Bożego Narodzenia. Jak Polska długa i szeroka oczy wszystkich zwracają się ku lasom, zielonym drzewkom. Trudno dzisiaj wyobrazić sobie wieczerzę wigilijną bez choinki, która symbolizuje radość, nadzieję, stwarza nastrój, cieszy oko... . 

Ochrona przyrody a konflikt między gatunkami

Jerzy Zawadzki, Dorota Zawadzka

W Polsce ochroną gatunkową objęte są zarówno nie tylko gatunki zagrożone i bardzo rzadkie, jak i stosunkowo liczne. Do pospolitych ssaków chronionych  należą m. in. ryjówki i wiewiórka, do ptaków zięba, rudzik, sikory i muchołówki, do gadów zaskroniec, padalec i jaszczurka zwinka, a do płazów żaba trawna i wodna. Zastosowanie ścisłej ochrony wobec niektórych gatunków bardzo licznych staje się niekiedy trudne dla człowieka i przyczynia się do powstawania strat gospodarczych. O takich kontrowersyjnych gatunkach dowiecie się z tego ciekawego artykułu.

Klejnot Botswany

Magdalena i Andrzej Grzegorczyk

Delta Okawango to jedna z jedna z największych delt śródlądowych na świecie i jedyna, której wody nie wpadają do morza i oceanu. Jej źródła znajdują się na wyżynach Angoli w pobliżu miasta Nowa Lizbona. Delta zajmuje powierzchnię 16 tysięcy km² i kończy się w nieprzebytych piaskach pustyni Kalahari, tworząc wyjątkowy ekosystem, w którym żyje ok. 1000 gatunków zwierząt. W środkowej części delty utworzony został rezerwat przyrody Moremi. na wycieczkę do tego niezwykłego miejsca "zabierają" nas autorzy artykułu.

Jastrząb

Maria Ogrzewalska

Nie potrafią kołować, nie potrafią też gonić długo uciekającej zdobyczy. Jednak z niesamowitą zdolnością i precyzją potrafią poruszać się wśród gęstych lasów, aby błyskawicznie i z zaskoczenia zaatakować swoją ofiarę. Ale chociaż jastrzębie są ptakami leśnymi, dla wielu mieszkańców wiosek są symbolem okrutnego mordercy i przez to, mimo, że są objęte ochroną, ciągle są zawzięcie tępione. Więcej o tym gatunku i interesujące zdjęcia - znajdziecie w tekście. 

Nieznany  kraj - Ukraina

Witold Szumarski

Relacja z podróży po Ukrainie i wizycie w ogrodach dendrologicznych "Zofiówka" i "Aleksandria" oraz parkach w Niemirowie, Tulczynie i Peczerze. Przy okazji powtórka z historii.

i inne ciekawe informacje.

nr 5/ 2004
wrzesień - październik

w numerze:

Trudna droga do leśnictwa wielofunkcyjnego

Andrzej Szujecki

 Gospodarka leśna polega na udostępnianiu społeczeństwu różnorodnych produktów i wartości lasu w sposób zabezpieczający  trwałość lasu, ale także trwałość dochodów gospodarstwu leśnemu. Tak rozumiana gospodarka leśna prowadzona jest zaledwie na 20% powierzchni leśnej Ziemi, podczas gdy na pozostałej części lasy są eksploatowane bez troski o ich odnowienie i trwanie.

Autor opisuje historie idei lasu wielofunkcyjnego w Polsce i współczesne problemy z nią związane.

W rezerwacie kormoranów

Wojciech Gil

 Wakacyjne wyjazdy to znakomita okazja do poznawania przyrody. W każdym bowiem miejscu można napotkać coś wyjątkowego, nieoczekiwanego, rzadkiego, objętego ochroną. Nawet w tak, wydawałoby się, „zdeptanym” przez turystów zakątku kraju jak wybrzeże Bałtyku zachowało się wiele cennych przyrodniczo obiektów, o czym świadczy istnienie dwóch parków narodowych, kilku parków krajobrazowych i wielu rezerwatów. Jeden z ciekawszych nadmorskich rezerwatów położony jest na Mierzei Wiślanej. 

Jest to rezerwat ornitologiczny „Kąty Rybackie”... .

Obce gatunki zwierząt w lasach Polski

Jerzy Zawadzki, Dorota Zawadzka

 Zdecydowaną większość zwierząt żyjących w lasach stanowią gatunki rodzime, naturalnie występujące na terenie Polski 
i dostosowane do panujących tu warunków środowiskowych. Znacznie mniej liczną grupą są gatunki obce, celowo lub przypadkowo przesiedlone (introdukowane) przez człowieka. Jakie to gatunki i jaka jest historia ich pobytu w naszym kraju - odpowiedzi na te pytania znajdują się w treści artykułu.

Grzyby trujące

Paweł Zarzyński

Grzyby stanowią niezwykle liczną grupę organizmów. Szacuje się, że na terenie Polski występuje ok. 4000 gatunków grzybów wielkoowocnikowych. Spośród nich jadalnych jest ok. 1100 - 1500. Wśród pozostałych przeważają grzyby niejadalne, ze względu na mierne walory smakowe, niekorzystną konsystencję, wygląd itp. Tylko 5% - około 200 gatunków wykazuje natomiast właściwości szkodliwe dla człowieka, a poważne zagrożenie stanowi mniej więcej 35 gatunków... . 

Wigierski Park Narodowy

Grzegorz Okołów

 Wigierski Park Narodowy położony jest w północno - wschodniej Polsce, na Pojezierzu Suwalskim. Zajmuje fragment Puszczy Augustowskiej, jednego z największych kompleksów leśnych w kraju. Ma powierzchnie ponad 15 tys. ha, obejmuje przede wszystkim tereny leśne, wody oraz tereny otwarte (łąki, pastwiska, tereny rolnicze). Ochroną ścisłą objęto 4% powierzchni Parku. Autor przedstawia obszerną informację o Parku i uzupełnia ją pięknymi fotografiami.

Estetyka i magia drzew (cz.I I)

 W drugiej części fascynującej opowieści o drzewach Autor przedstawia wierzenia związane z trzema kolejnymi gatunkami - cyprysem, topolą i wiązem górskim.

Świat motyli na wyspie Rodos

Jacek Stocki

 Grecja, ze względu na swoje położenie w basenie Morza Śródziemnego i ciepły, umiarkowany klimat z niewielkimi wahaniami temperatur w ciągu roku, jest miejscem występowania wielu, gdzie indziej nie spotykanych gatunków zwierząt. Część kontynentalna i liczne wyspy, w tym położone blisko kontynentu afrykańskiego i azjatyckiego powodują, że bioróżnorodność fauny i flory jest tu zadziwiająca. W tekście przedstawiono jeden z elementów fauny, a mianowicie motyle żyjące na wyspie Rodos. Szczególne ich nagromadzenie występuje w słynnej Dolinie Motyli... .

Mało znane krzewy owocowe

Marta Dziubak

 Człowiek od początku swojej obecności na ziemi korzystał z bogatych darów pól, lasów i łąk. Niektóre gatunki roślin zostały "ulepszone" poprzez zabiegi hodowli i selekcji, inne wciąż są wykorzystywane w swojej naturalnej postaci i środowisku. Dzięki podróżom odkrywano nowe ciekawe rośliny, które z powodzeniem można było uprawiać w naszych warunkach klimatycznych. Tak było między innymi z aronią czarnoowocową, dereniem właściwym, cytryńcem chińskim i innymi gatunkami, opisanymi w niniejszym artykule.

Dym, który grzmi

Parki Narodowe: Wodospady Wiktorii i Zambezi zostały utworzone w Zimbabwe w 1952 roku. Obecnie zajmują obszar o powierzchni 56 tys. ha, którego najważniejszym elementem są Wodospady Wiktorii, stanowiące granicę między Zambią i Zimbabwe. Ten niezwykły wodospad nazywany jest przez tubylców "Mose- oa-Tunya", co oznacza "Dym, który grzmi". 

nr 4/ 2004
lipiec - sierpień

w numerze:

Obce rośliny w lasach Polski

Dorota Zawadzka, Jerzy Zawadzki

 W polskich drzewostanach można spotkać ok. 50 gatunków drzew, ponad 30 krzewów oraz około 600 gatunków roślin zielnych. Osobną grupę organizmów leśnych stanowi kilka tysięcy gatunków grzybów oraz kilkaset – porostów. Większość dzisiejszych organizmów leśnych zasiedliło teren naszego kraju w sposób naturalny, ale niektóre z nich trafiły tu sprowadzone przez człowieka, początkowo w celach ozdobnych, konsumpcyjnych lub gospodarczych... .

Trwa Rok Żubra

 Białowieski Park Narodowy ogłosił rok 2004 Rokiem Żubra.  Powodem jest 75. rocznica powrotu tego wspaniałego, królewskiego zwierzęcia do swojego prawdziwego domu, czyli Puszczy Białowieskiej. W artykule znajdują się informacje o historii białowieskiej populacji oraz o kalendarium obchodów Roku Żubra.

Estetyka i magia drzew (cz. I)

Zbigniew Laurów

 Mimo, że żyjemy wśród drzew, zarówno w mieście jaki i na wsi, prawie ich nie zauważamy; mają one jednak na nas przemożny wpływ we wszystkich momentach naszego życia. Ich wygląd zewnętrzny i atmosfera, którą wytwarzają kształtują estetyczne nasze odczucia, oddziaływują na nasze nastroje. Z drzewami wiązało się również wiele wierzeń. W artykule autor barwnie opisuje te związane z jabłonią, jodłą i wiązami.

Inwazje szrotówków

Mieczysław Kosibowicz

 Pojawianie się obcych gatunków owadów, często o istotnym i negatywnym znaczeniu gospodarczym nie jest zjawiskiem nowym Warto wspomnieć choćby o znanym wszystkim, przybyłym z Ameryki szkodniku, stonce ziemniaczanej. W ostatnich latach nasz kontynent stał się widownią inwazji obcych gatunków owadów. W chwili obecnej pojawiło się w Europie kilka małych gatunków z rodziny szrotówków... .

Himalajskie marzenia

Rafał Żubryd

Nepal – nieduży kraik wciśnięty między dwa kolosy – Chiny i Indie. Zaledwie 147 tys. km² powierzchni. Jednak na tak niewielkim obszarze zróżnicowanie przyrody jest olbrzymie. Wynika to z położenia Nepalu, którego południowa część to nizinny, tropikalny Teraj, a północny – to górzyste pasma gór Mahabharatu i Himalajów. Autor opisuje stan przyrody Nepalu i historię jej ochrony, ubarwiając opowieść interesującymi zdjęciami.

Kawon czyli arbuz

Magadalena Świąder

 W tym numerze nieco o roślinie niezwiązanej z lasami... . W gorące upalne lato chętnie kupujemy arbuzy, by ugasić pragnienie ich soczystym  miąższem. Arbuz, dzięki zawartości dużej ilości wody w owocach (do 95%), jest gatunkiem o działaniu leczniczym, głównie moczopędnym z zaleceniem dla chorych na nerki. W artykule znajduje się mnóstwo ciekawych informacji o tej roślinie.

Życie wśród wydm

Magdalena i Andrzej Grzegorczyk

 Park Narodowy Namib-Naukluft znajduje się w środkowo – zachodniej części Namibi. Został utworzony w 1979 roku przez połączenie dwóch obszarów chronionych: Parku Narodowego Pustyni Namib i Parku Narodowego Zebry Górskiej – Naukluft. Obecnie jego obszar zajmuje blisko 50 km² i jest jednym z największych obszarów chronionych na świecie. W artykule znajdziemy zdjęcia i obszerny opis tego egzotycznego terenu.

Zmrocznik lipowiec

Wojciech Gil

 Zawisaki należą do najbardziej znanych rodzin motyli nocnych. W Europie spotykanych jest zaledwie 30 gatunków, z czego 20 żyje w Polsce. Wyróżniającą cechą tych motyli jest duże (w stosunku do skrzydeł) ciało o doskonałych warunkach aerodynamicznych umożliwiających osiąganie dużych prędkości – nawet ponad 50 km/h. Bohaterem niniejszego tekstu jest jeden z pospolitszych przedstawicieli tej rodziny – zmrocznik lipowiec, „przyłapany” przez fotografa zaraz po wykluciu z poczwarki.

Park Stanowy Morro do Diabo

Maria Ogrzewalska

 Przed wiekami wzdłuż wybrzeża Brazylii oraz w głębi lądu, na południu tego kraju, rozciągały się ogromne połacie lasu tropikalnego, obecnie nazwanego Atlantyckim Lasem Deszczowym. Dziśzostało z niego niewiele, a tam gdzie człowiek nie zdążył wszystkiego zniszczyć, powstały parki i rezerwaty. Park Stanowy Morro do Diabo jest jednym z nich. Jak potwierdzają zdjęcia i opis aż kipi on bogactwem przyrody i krajobrazu.

Krzyżówka, Foto Zagadki

nr 3/ 2004
maj - czerwiec

w numerze:

Ochrona leśnej przyrody

Dorota Zawadzka

Ochrona przyrody nie jest pojęciem obejmującym wiele zagadnień. Najczęściej oznacza działania podejmowane dla zabezpieczenie i zachowania całości przyrody lub jej poszczególnych składników przed zagrożeniami mogącymi  spowodować jej zniszczenie lub przekształcenie. Początki ochrony przyrody w Polsce sięgają czasów Bolesława Chrobrego... Autorka koncentruje się na roli lasów i leśników w ochronie przyrody w Polsce.

Wśród rychtalskich sosen

Wojciech Gil

 Obręb Rychtal w Nadleśnictwie Syców to kraina słynnego ekotypu sosny zwyczajnej zwanego sosną rychtalską. Na terenie nadleśnictwa wytypowano prawie 100 ha wyłączonych drzewostanów nasiennych sosny. Ponad 60 drzew, najlepszych pod względem jakości i zdrowotności, zaliczono do drzew doborowych. Mogą je podziwiać turyści zwiedzający Leśny Kompleks Promocyjny Lasy Rychtalskie...

Dary Ziemi w Warszawie

Ewa Kalicka

 Relacja z siedemnastych już obchodów Dnia Ziemi, które odbyły się 25 kwietnia
w Warszawie.

Magia drzew

Zbigniew Laurów

 Nasz stosunek do drzew jest dość dziwny, niekonsekwentny i czasem zaskakujący. Z jednej strony od wieków występowaliśmy w obronie drzew i lasów. Z drugiej jednak często bezmyślnie niszczymy lasy uważając je za źródło różnorakiego zła i przeszkodę rozwoju kraju. W przeszłości z lasem i drzewami wiązało się wiele wierzeń i przesądów. Autor w fascynujacy sposób opisuje niektóre z nich.

Co pachnie w wierzbie?

Krzysztof Rudziński

 Na początku marca, na bezlistnych gałęziach wierzb ukazują się duże, srebrzyste kotki – zwiastuny wiosny. Nie o nich jednak traktuje artykuł – a o amatorze pyłku kwiatowego i soku wydzialnego przez drzewa. Mowa o wonnicy piżmówce, dużym, najczęściej zielonym chrzaszczu z rodziny kózek. Nazwa gatunku pochodzi od zapachu wydzielanego przez specjalne gruczoły owada...

Dzieje barwinka pospolitego

Hanna Mączyńska

 Barwinek pospolity to bardzo dekoracyjna krzewinka i jedyny rodzimy przedstawiciel rodziny toinowatych. Pozostałe rośliny do niej należące przyjmują najczęściej formy drzewiaste. Uprawiając barwinka w ogródku nie zdajemy sobie na ogół sprawy, jak ważną rolę pełniła ta niewielka roślina w życiu człowieka, przede wszytkim w sferze wierzeń i w medycynie.

Zawilce

Jolanta Podlasiak

Rodzaj zawilec należy do rodziny jaskrowatych i obejmuje około 120 gatunków roślin, które spotkać można głównie na półkuli północnej. Nazwa łacińska rodzaju – Anemone – pochodzi od greckiego slowa anemos – wiatr. Pierwszy raz pojawiła się u Pliniusza, który uważał, że kwiaty tej rośliny otwierają się na wietrze. Polskie gatunki zawilców można podziwiać w Kolekcji Flory Polskiej w Ogrodzie Botanicznym w Powsinie.

Atlantycki Las

Maria Ogrzewalska

 Brazylia kojarzy nam się przede wszystkim z karnawałem w Rio de Janeiro, rozległą Amazonką i tropikalną dżunglą zamieszkałą przez niezliczone gatunki zwierząt i przez plemiona Indian. Jednak osobliwości przyrodniczych jest tu o wiele więcej. Na południe od amazońskiej dżungli, wzdłuż wybrzeża rozciąga się niezwykła formacja roślinna. Jest to przepiękny unikatowy Deszczowy Las Atlantycki o jeszcze większej bioróżnorodności niż Las Amazoński... .

Sok brzozowy

Stanisław Głowacki, Ewa Kalicka

 Brzoza jest źródłem wielu cennych surowców przemysłowych, leczniczych i spożywczych. Znajdują się one nie tylko w jej drewnie, ale również w liściach, pączkach, korze i ... żyjących na niej hubach. Najbardziej znanym pożytkiem jest oskoła czyli sok pozyskiwany wczesną wiosną z pnia brzozy. O jego dobrodziejstwach, zastosowaniu w przeszłości i teraźniejszości oraz historii jego pozyskania przeczytacie w tym interesującym artykule.

Park Narodowy TEIDE

Reportaż, wzbogacony ciekawymi zdjęciami, z wizyty w hiszpańskim parku narodowym na Teneryfie, wyspie położonej przy wybrzeżu Afryki .

W numerze także: 

Wyniki konkursu fotograficznego „Parki Narodowe”

Cykliczna wkładka „Polska Niezapominajka” z relacjami Czytelników

Foto Zagadki

Wieści z lasów i okolic

nr 2/ 2004
marzec - kwiecień

w numerze:

Pożary

Ogień jest dobrodziejstwem ludzkości. Dzięki zdobyciu umiejętności jego krzesania i wykorzystywania do własnych celów, człowiek zasiedlił niemal całą Ziemię, wypalając lasy pod osady i uprawę roli, czy też ogrzewając się nim w zimniejszych strefach klimatycznych.  Jednak gdy ogień pojawia się w sposób niekontrolowany, może mieć katastrofalne skutki. Leśnicy to jedna z grup zawodowych, które wiedzą o tym najlepiej...

Żabie zaloty

Grzegorz Okołów

Wiosna, kiedy przyroda budzi się do życia, jest porą godów. Jednymi z pierwszych zwierząt rozpoczynających miłosne zaloty, są płazy. Większość gatunków płazów, mimo że są kojarzone z wodą, to zwierzęta typowo lądowe. Zbiorniki wodne stają się ich środowiskiem tylko przez kilka wiosennych tygodni, gdy przybywają do nich, aby złożyć skrzek. Autor opisuje zwyczaje godowe naszych płazów ilustrując je pięknymi zdjęciami.

Ogród zimowy

Katarzyna Goller

W ogrodzie botanicznym w Powsinie koło Warszawy udostępniono w grudniu 2003 roku nowy kompleks szklarniowy. Cały obiekt składa się z pięciu części. Można w nich zobaczyć kolekcję roślin egzotycznych (ok. 2000 gatunków) z różnych stref klimatycznych - tropikalnej, zwrotnikowej, suchej, śródziemnomorskiej. Autorka opisuje poszczególne kolekcje, a artykuł jest niewątpliwą zachętą do odwiedzenia ogrodu.

Ogród botaniczny chroni i edukuje

Jolanta Podlasiak
W ogrodzie botanicznym w Powsinie rosną również rośliny naturalnie występujące na terenie Polski - przedstawiane są w kolekcji Flory Polski. Kolekcja liczy sobie 88 gatunków roślin objętych ochroną ścisłą, 17 objętych ochroną częściową, 56 gatunków z listy Czerwonej Księgi oraz 62 gatunki z Czerwonej Listy. Co oznaczają te nazwy, oraz jakie rośliny możemy podziwiać na ekspozycji - dowiecie się z lektury artykułu.

Kawa i herbata - tym razem w doniczce

Naturalnie kawa rośnie w tropikalnej Afryce i w Azji, a herbata pochodzi z Azji Południowo - Wschodniej. Obie rośliny można uprawiać w mieszkaniu jako rośliny doniczkowe. Więcej o tych roślinach i sposobach ich hodowli znajdziecie w artykule.

Łęgi nadrzeczne i torfowiska wysokie

Robert Zubkowicz

Oba te ekosystemy można spotkać prawie w każdym lesie, w którym jest duża ilość wody. W przypadku łęgu nadrzecznego musi to być woda płynąca, najczęściej strumień lub rzeka. Warunkiem powstania torfowiska wysokiego będą natomiast zastoiska wody opadowej ze stałym dopływem. Zbiorowiska te mogą występować obok siebie. Tekst zawiera ich dokładną charakterystykę.

LKP Lasy Mazurskie

Wojciech Gil

30 października 2002 roku utworzono Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Mazurskie”. Jeden z najmłodszych LKP jest jednocześnie największym. Zajmuje powierzchnię 118 216 ha i położony jest na terenie pięciu nadleśnictw: Spychowo, Strzałowo i Mrągowo w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie oraz Pisz i Maskulińskie w RDLP w Białymstoku. W skład LKP wchodzi także część gruntów Stacji Badawczej Rolnictwa i Hodowli Zachowawczej Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w Popielnie... .

Echo leśnej trąbki

Jan Konopka 
Autor opisuje historię sygnałów łowieckich. Sygnały te towarzyszyły leśnikom od lat w komunikowaniu się w pracy, a myśliwym ułatwiały prowadzenie polowań i zapewniały uroczystą oprawę spotkaniom przy ognisku i tradycyjnym pokocie... .

Zwiedzajmy parki narodowe
Wojciech Gil

Perypetie leśnika kresowego

Interesująca historia rodziny leśników z długimi tradycjami - rodziny Cybulskich

 Surykatki

Wizytówka przesympatycznego zwierzątka pochodzącego z Afryki Południowej.

Kanion rzeki Blyde

Góry Smocze to najwyższe pasmo górskie na terytorium RPA, Lesotho i Suazi. Jest to również południowo - wschodnia granica Wyżyny Południowoafrykańskiej. Zbudowane jest z poziomo leżących  skał osadowych, miejscami przykrytych wulkanicznymi skałami jurajskimi. Autorzy opisują to niezwykłe miejsce "wspomagając się" pięknymi fotografiami. 

Sowa śnieżna
Ptak  ten jest najbardziej wysuniętym na północ gatunkiem sowy. Gnieździ się w bezleśnej tundrze Ameryki Północnej i Eurazji. Zimą można ją obserwować nieco bardziej na południu - również w północnej Polsce. Więcej informacji o biologii i etologii tego gatunku - w tekście. 

Dziecięca poezja we własnych książkach

Akcja "Polska Niezapominajka"

Recenzja książki "Leśne rozmyślania", Krzyżówka, Foto Zagadki

nr 1/ 2004
styczeń - luty

w numerze:

Certfikacja leśna

Krzysztof Jodłowski, Wojciech Gil 

Nie tak dawno prasę leśną obiegła wiadomość o przyznaniu certyfikatu kolejnej regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych – warszawskiej. Tym samym na 17 dyrekcji regionalnych, już 16 posiada certyfikat. Gospodarują one na blisko 6.8 mln ha polskich lasów. W kolejce na przyznanie certyfikatu czeka ostatnia, regionalna dyrekcja Lasów Państwowych - w Krośnie. Czym jest certyfikacja leśna i jakie wiążemy z nią oczekiwania - odpowiedzi na te pytania znajdziecie w artykule.

 Ten artykuł dostępny jest również w wersji elektronicznej

Las w zimowej szacie

Sebastian Słonina

Fotograficzna impresja z leśnego spaceru. Warto obejrzeć piękne zimowe zdjęcia lasu!

Zimowe kłopoty skrzydlatych mieszkańców lasu

Łukasz Łukasik

Kolejny rok z życia lasu już za nami. Czar jesieni prysnął, niebo zaciągnęło się chmurami, sypnął śnieg, chwycił tęgi mróz i do kniei wkroczyła zima. W lesie rozpoczął się ciężki okres próby i walki o przetrwanie. Zwłaszcza dla ptaków nastały trudne dni. Czy powinniśmy je dokarmiać? Przeczytajcie ten ciekawy artykuł z barwnymi zdjęciami skrzydlatych mieszkańców lasu!

Wiewiórka pospolita i wiewiórka szara
Na tej stronie znajdziecie "notki biograficzne" wymienionych wyżej gatunków.

Krótko o jałowcu

Maria Ogrzewalska

Jałowiec jest krzewem z rodziny cyprysowatych, rozpowszechnionym na całej półkuli północnej. Również w Polsce występuje powszechnie, zadowalając się nawet najuboższymi, piaszczystymi glebami. Pełni on ważną rolę jako roślina użytkowa, przy czym najbardziej wszechstronne zastosowanie maja jego szyszkojagody.  Związane są z nim również ciekawe przesądy....

Inwazja norki amerykańskiej

Adam Olszewski

Wizon, czyli norka amerykańska należy do rodziny łasicowatych. Minęło właśnie 50 lat od pierwszego stwierdzenia obecności tego gatunku w Polsce. Od tamtego czasu wizon bardzo ekspansywnie poszerza swój zasięg, nie tylko na terenie naszego kraju. Artykuł przybliża nam sylwetkę tego drapieżnika i jego relacje z naszym rodzimym gatunkiem norki europejskiej.  

W okowach zimy

Włodzimierz Stachoń

Surowe zimowe warunki - mróz, gruba warstwa śniegu, szadź i szron wymuszają na zwierzętach odmienne niż w czasie innych pór roku, zachowania, stosowanie strategii obronnych dających szansę na przetrwanie. Autor opisuje je pokrótce, ilustrując tekst pięknymi zdjęciami.

Czar nocy letniej

Zbigniew Laurów 
Dla oderwania się na chwilę od zimowych klimatów polecamy "ciepły" tekst o najkrótszej letniej nocy, czyli nocy świętojańskiej i świętach kupalnych. Autor opisuje słowiańskie tradycje i obyczaje związane z tą nocą, a także - z lasem, który był główną "sceną" świętowania... .

Atlas Wysoki
Grzegorz Okołów

Razem z autorem wędrujemy najwyższym pasmem górskim w Afryce Północnej. Rozciąga się ono od wybrzeży Atlantyku po Algierię, na przestrzeni około tysiąca kilometrów. Poznajemy świat roślin i zwierząt oraz życie miejscowej ludności. Ciekawe zdjęcia są dodatkowym walorem artykułu.

Lis alpinista

Tadeusz Zwijacz

Lis doskonale przystosował się do obecności człowieka i występuje często w pobliżu osad ludzkich - tak na nizinach, jak i w górach. Okazuje się, że dociera nawet do najwyższych partii Tatr, w tym na do najwyższego naszego szczytu - na Rysy (2499 m n.p.m.). Na co poluje, czego unika - wszystkiego dowiecie się na tych stronach.

Poznajmy las deszczowy

Magda i Andrzej Grzegorczyk

Dżungla jest złożonym ekosystemem tropikalnym zajmującym wielkie obszary pomiędzy zwrotnikami. Na świecie znajdują się cztery główne obszary występowania lasów deszczowych: Ameryka Środkowa i Południowa, Azja Południowo - Wschodnia i Oceania. Autorzy opisują charakterystyczne cechy tych ekosystemów oraz zagrożenia  niesie lasom deszczowym współczesna cywilizacja. Ciekawe zdjęcia!

Parkia

Rafał Żubryd

Czy widzieliście kiedyś drzewo z pomponami. To parkia, przedstawiciel rodziny mimozowatych, wystepująca powszechnie w Afryce Zachodniej. Owe czerwone pompony to kwiatostany tego interesującego drzewa... .

Krzyżówka, Foto Zagadki

POWRÓT

nr 6 / 2003
listopad - grudzień

w numerze:

Problemy zalesiania gruntów porolnych

Andrzej Szujecki

Zalesieniem nazywamy  wprowadzenie lasu na grunty nieleśne użytkowane rolniczo lub stanowiące nieużytki czasowe. Zalesienia mogą także powstawać w wyniku spontanicznego powrotu lasu w procesie sukcesji wtórnej na tereny wylesiane w przeszłości. W chwili obecnej udokumentowano w Polsce istnienie ok. 1.4 mln ha lasów powstałych w procesie zalesień po roku 1945 , ale szacuje się ogółem że blisko 30% polskich lasów rośnie na glebach które były użytkowane rolniczo lub pozostawały odłogiem.  

W artykule opisano historię zalesień w Polsce i aktualne problemy związane z tym zagadnieniem.

Potrzeby wodne drzew i drzewostanów

Andrzej Boczoń

Woda pełni wiele funkcji niezbędnych do życia roślin. Jest środowiskiem, w którym przebiegają reakcje biochemiczne, jest rozpuszczalnikiem, nośnikiem substancji, surowcem wykorzystywanym w wielu reakcjach, jest regulatorem temperatury organizmu roślinnego i utrzymuje odpowiednie ciśnienie komórek. W artykule przeczytacie o różnych przystosowaniach roślin drzewiastych do życia w skrajnie zróżnicowanych warunkach wilgotnościowych i o innych tajemnicach gospodarowania wodą przez drzewa.

Zima

Grzegorz Okołów

Fotograficzna impresja na temat zimy wzbogacona refleksją na temat dokarmiania zwierząt o tej porze roku.

Tak, jestem Europejczykiem
Ewa Kalicka

Relacja z finałowych rozgrywek Euro Quizu zorganizowanego z inicjatywy Programu 2 TVP i Agencji Informacyjno - Filmowej z Warszawy. Dużo zdjęć!!!

Nim będziemy w Unii

Jan Konopka

W przededniu wejścia do Unii Europejskiej wielu z nas zastanawia się jak nasze państwo będzie musiało zmodyfikować prawo ochrony środowiska w celu pełnej jego spójności z europejskim prawem w zakresie gospodarki leśnej i szeroko pojętej ochrony przyrody. Przede wszystkim należało będzie zakończyć prace nad programem NATURA 2000. O nim i o innych problemach "europeizacji" naszych przepisów przeczytacie w tym interesującym artykule.

Hajstra

Maria Ogrzewalska

W Polsce występują dwa gatunki bocianów: znany i nie stroniący od zabudowań ludzkich bocian biały oraz jego rzadszy krewniak, znacznie bardziej płochliwy i trudny do obserwacji - bocian czarny, zwany hajstrą. Autorka opisuje biologię i zwyczaje tego pięknego i chronionego gatunku ptaka.

Ochrona owadów w Polsce

Jacek Stocki

Pasywna ochrona rzadkich i ginących gatunków owadów ma w Polsce wielowiekową tradycję. Już Jagiellonowie  obejmowali zakazywali wycinania starych dębów, chroniąc tym samym nieświadomie miejsca rozrodu kozioroga dębosza i jelonka rogacza. Współcześnie owady objęte statusem ochronnym występują w całym kraju, ale ich największe skupiska znajdują się w północno-wschodniej i w południowej części kraju. Ochroną prawną obejmuje się również siedlisko bytowania chronionego gatunku. Autor w sposób wyczerpujący opisuje uwarunkowania prawne ochrony owadów w Polsce, gatunki chronione oraz miejsca ich występowania.

Modliszka zwyczajna

"Przewodnikowy" portret rzadkiego i interesującego owada, czasem spotykanego również w Polsce.

Lasy bagienne
Katarzyna Krajewska, Aleksandra Kohlman-Adamska

Dzisiejsze lasy bagienne, jakie możemy spotkać na terenie kraju, to tzw. olesy, czyli bagienne lasy liściaste, zwane również olszynami bagiennymi. Rosną one na torfowiskach niskich, na silnie zabagnionych i żyznych glebach. Ich skład gatunkowy ewoluował - przed wieloma milionami lat znacznie bowiem odbiegał od dzisiejszego. Charakterystyka olsów " z przeszłości", z którą można zapoznać się w tym artykule,  była możliwa dzięki zaawansowanym pracom paleontologicznym.

Mieszkaniec antypodów

Sylwia Wierzbicka - Pawłowska

Łabędź czarny to gatunek endemiczny, pospolity w swojej ojczyźnie - Australii. W tekście możemy znaleźć informacje o tym ciekawym gatunku i zagrożeniach, jakie niesie dla niego cywilizacja.

Wawóz Sumidero

Wojciech Bogusławski

Tym razem "powędrujemy" do stanu Chiapas w południowym Meksyku.  Ten zachwycający kanion leży w samym środku parku narodowego i został wyżłobiony przez wody rzeki Grijalva. Autor prezentuje przede wszystkim zdjęcia tego wspaniałego zakątka naszej planety.

"Ich cień trzeba zachować"

Grzegorz Weber

Niemal w każdej wsi, najczęściej przy rozstajach dróg, widoczne są osobliwe dzieła kultury materialnej. Kapliczki i krzyże przydrożne, wytwory nieznanych i zapomnianych artystów. Mają własną historię, tworzą jednolitą i niepowtarzalną całość z otoczeniem. Autor, zastępca Dyrektora Gimnazjum w Złotnikach Kujawskich, z pasją opisuje historię przydrożnych kapliczek w tym zakątku Polski oraz pracę młodzieży nad poznaniem i zachowaniem pamięci o tych zabytkach kultury.

Cykliczna wkładka "Polska Niezapominajka", Foto Zagadki

POWRÓT

nr 5 / 2003
wrzesień - październik

w numerze:

Ezoteryka i racjonalizm w leśnictwie

Zbigniew Laurów

Zawód leśnika poddany jest z jednej strony oddziaływaniu rynku wymagającego od niego racjonalnego postępowania, a z drugiej strony - oddziaływaniu przyrody, wywołującej podziw i jednocześnie, poczucie silnego związku człowieka ze środowiskiem. Ta, nazwijmy to, ezoteryczna strona natury leśnika, była zawsze związana z wierzeniami ludności wiejskiej. Jak bogata była to sfera kulturowa, świadczą przytaczane przez autora historie.

Apetyczne, ale trujące

Stanisław Głowacki

Kolorowe owoce leśne powszechnie budzą skojarzenia ze smakowitymi, jadalnymi owocami zbieranymi w lesie. Niektóre z nich, błyszczące i zachęcające do spożycia, to owoce roślin trujących, niebezpiecznych dla zdrowia, a niekiedy życia. Jakie to rośliny i jakie konsekwencje wywołuje zjedzenie ich owoców – przeczytacie w zamieszczonym artykule.

Bory sosnowe

Robert Zubkowicz

Od wielu lat leczenie farmakologiczne różnych schorzeń wspomaga się metodami naturalnymi. Siedliska roślinne, wytwarzające specyficzną strukturę fitoaerozoli i aeroplanktonu, mocno wpływają bowiem na samopoczucie i zdrowie człowieka. Jeśli zagrażają Ci, drogi Czytelniku, choroby górnych dróg oddechowych, to często odwiedzaj bory sosnowe...

Muchomory
Paweł Zarzyński

Muchomory od wieków traktowane były z bojaźnią i respektem. I nic dziwnego, bowiem wśród kilkunastu występujących na terenie Polski muchomorów znajdują się grzyby śmiertelnie trujące, co roku zbierające  tragiczne żniwo wśród niefortunnych grzybiarzy. Nie każdy jednak wie, że wśród muchomorów są również smaczne grzyby jadalne... .

Zamieranie dębów w Europie

Tomasz Oszako

Zamieranie dębów nie jest w Europie nowym zjawiskiem. W przeszłości było notowane wielokrotnie, np. we Francji w 1875 i 1893 r., w Niemczech w 1739 r. i w Szwajcarii w 1850 r. Nowa fala zamierania dębów przeszła przez Europę w latach 20. ubiegłego wieku. Zjawisko to stwierdzono także w Polsce w latach 1928/29. Ostatnia wyraźna fala zamierania pojawiła się w wielu krajach Europy na początku lat 80, a w ciągu ostatnich 10 lat zjawisko to sygnalizowano już prawie na całym kontynencie europejskim. Autor opisuje hipotezy dotyczące przyczyn tego zjawiska

Jeziora Plitwickie

Wojciech Gil

Do Chorwacji jeździ się przede wszystkim nad Adriatyk. Ciepła, przezroczysta woda i „murowana” pogoda przyciągają tu co roku miliony turystów. Oprócz morskiego wybrzeża mają oni do dyspozycji piękne góry, lasy (zajmują 36% powierzchni kraju) i jeziora. Najcenniejsze przyrodniczo tereny są chronione w siedmiu parkach narodowych o łącznej powierzchni ok. 80 tys. ha. Park Narodowy Jeziora Plitwickie jest najbardziej znany w Chorwacji i jednocześnie zaliczany do najpiękniejszych osobliwości przyrodniczych w Europie...

Beskidy Wschodnie

Grzegorz Okołów

Huculszczyzna, Czarnohora, Gorgany, Świdowiec i wiele innych, mniej znanych pasm górskich. Znajdujące się kiedyś na kresach Rzeczypospolitej Beskidy Wschodnie, dla przeciętnego Polaka wydają się miejscem bardzo egzotycznym. Pomimo, że położone o wiele bliżej niż inne, częściej odwiedzane pasma górskie, ze względu na kłopoty komunikacyjne o wiele rzadziej stają się celem turystycznych wypraw... .

Lasy łęgowe
Katarzyna Krajewska, Aleksandra Kohlman-Adamska

Na obszarze Polski, nad brzegami rzek i strumieni, w miejscach w niewielkim stopniu zmienionych przez człowieka, można jeszcze czasami natrafić na naturalne lasy nadrzeczne, zwane inaczej lasami łęgowymi. Z treści artykułu dowiecie się, jak mogły wyglądać lasy łęgowe w trzeciorzędzie (65 – 1.8 mln lat temu). Taka rekonstrukcja zbiorowisk nadrzecznym  jest możliwa dzięki dość licznym znaleziskom kopalnych roślin.

Lednicki Park Krajobrazowy
Katarzyna Renn

Lednicki Park Krajobrazowy utworzony został 26 maja 1988 r. Położony jest we wschodniej Wielkopolsce, na obszarze Pojezierza Gnieźnieńskiego. O bogatej historii i ciekawej przyrodzie parku dowiecie się z treści artykułu.

Lasy i leśnictwo Finlandii

Wojciech Gil

Pod względem wielkości obszaru Finlandia jest na siódmym miejscu w Europie, jednak pod względem zaludnienia zdecydowanie odbiega od średniej europejskiej. Niezwykłe jest za to nagromadzenie lasów i jezior. Na 338 tys. km², aż 10% stanowią wody, w tym blisko 188 tysięcy jezior! Lasy zajmują 69% powierzchni kraju i jest to  w Europie liczba rekordowa. ..

 Ten artykuł dostępny jest również w wersji elektronicznej

Cykliczna wkładka "Polska Niezapominajka", Foto Zagadki

nr 4 / 2003
lipiec-sierpień

w numerze:

Polskie lasy w Europie

Wojciech Gil

Jakie są najważniejsze cechy lasów rosnących na naszym kontynencie i jak wypadają polskie lasy w porównaniu z lasami innych państw europejskich. Nasz raport w najnowszym numerze został oparty na danych statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego i Organizacji Narodów Zjednoczonych. 

Dostępny również w wersji elektronicznej!

Potrzeba małej retencji

Jan Konopka

Od kilkunastu lat istnieją plany wybudowania zbiornika retencyjnego na rzece Rawce nieopodal Skierniewic. Jest to obszar bardzo interesujący ze względu na właściwości przyrodnicze. Liczne starorzecza Rawki i powalone przez bobry pnie drzew tworzą bajkową scenerię... . 

Bajkał

Grzegorz Okołów

Bajkał jest największym zbiornikiem słodkiej wody na naszej planecie. Znajduje się w nim około 20% jej światowych zasobów. Pod względem objętości jest równy Bałtykowi. Jest również najgłębszym jeziorem świata (1637 m). Autor ciekawie opisuje przyrodę Bajkału i gospodarkę ludzką w jego otoczeniu. 

Gereza trójbarwna
Maria Ogrzewalska

Jeziora lobeliowe

 Są takie miejsca w naszym kraju, gdzie wśród malowniczych pagórków morenowych i zielonych borów natknąć się można na niewielkie jeziora o bardzo czystej, krystalicznej i zimnej wodzie, przypominające w pewnym stopniu jeziora górskie. Są to niezwykle osobliwe pod względem florystycznym jeziorka lobeliowe. Ich nazwa wywodzi się od rzadkiej rośliny w nich spotykanej - lobelii jeziornej. Kiedy powstały, gdzie można je znaleźć i jakie rośliny w nich występują - te i inne  informacje znajdziecie w artykule.

Niegdyś w Polsce rosły palmy

Katarzyna Krajewska, Aleksandra Kohlman-Adamska

Podziwiając piękno naszych dzisiejszych lasów trudno uwierzyć, że stanowią one tylko przelotny epizod w historii roślinności. Na przestrzeni wielu milionów lat zbiorowiska leśne ulegały ciągłym przemianom, pojawiały się w nich nowe gatunki, inne wymierały bezpowrotnie. Autorki "przenoszą" nas w leśny świat sprzed milionów lat - kiedy rosły u nas palmy... .

Lasy Mirachowskie, zapomniany klejnot Ziemi Kaszubskiej

Sławomir Zieliński

Są na pojezierzu Kaszubskim obszary, których walory przyrodnicze i krajobrazowe rozpropagowano do tego stopnia, że zna je chyba większość Polaków. Nie należą do nich Lasy Mirachowskie położone w północnej części Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Autor barwnie opisuje historię tego pięknego zakątka Polski, jego przyrodę dawną i wpółczesną. 

Żabie gody w leśnym oczku

Łukasz Łukasik

Pięknie ilustrowana opowieść z życia żab wodnych.  

Skalne miasta
Łukasz Bogusławski

Jeśli planujecie wakacyjny wyjazd do Czech, to Skały Adrszpasko-Teplickie, zwane Skalnymi Miastami, są miejscem godnym polecenia. Uważa się je za jedne z najciekawszych i najatrakcyjniejszych turystycznie miejsc w Czechach Wschodnich. Od 1933 roku istnieje tutaj narodowy Rezerwat Przyrody... .

Zagroda edukacyjna

Grzegorz Okołów

5 kwietnia miało miejsce otwarcie zagrody edukacyjnej w Ośrodku Hodowli Żubrów w Smardzewicach. Ośrodek, chociaż położony w pewnej odległości od Warszawy, znajduje się pod zarządem Kampinoskiego Parku Narodowego.. Jest to jeden z 6 polskich ośrodków hodowli żubrów, założony w 1934 roku. Treścią artykułu są historia i współczesność tego godnego odwiedzenia obiektu.  

Czy należy bać się miedzianki?

Jacek Błażuk

Węże nie mają wielu miłośników. Większość ludzi boi się ich ukąszenia, co wynika z błędnego przekonania, że wszystkie gatunki węży są  jadowite. Tymczasem z czterech żyjących w naszym kraju węży, jadowita, a więc groźna dla człowieka jest tylko żmija zygzakowata. Autor opisuje zwyczaje i biologię rzadkiego w naszym kraju gniewosza plamistego, nazywanego pospolicie miedzianką. Artykuł ilustrowany jest interesującymi zdjęciami!

nr 3 / 2003
maj - czerwiec

w numerze:

Pomagamy sójkom w siewie dębów

Eugeniusz Bernadzki

Proces zasiedlania nowych terenów przez rośliny polega głównie na przenoszeniu nasion, często na znaczne odległości. W mechanizmach przenoszenia wykorzystywane są bardzo różne formy transportu. Lżejsze nasiona przemieszczane są przez wiatr. Transportem cięższych, takich jak nasiona dębu i buka, zajmują się ptaki. Szczególną rolę odgrywają tu ptaki z rodziny krukowatych, a wśród nich sójka... .

Woda i siedliska leśne

Edward Pierzgalski

Woda jest  niewątpliwie bardzo ważnym czynnikiem abiotycznym siedliska leśnego. Autor opisuje znaczenie zasobów wodnych w środowisku i fazy obiegu wody w lesie. Zwraca również uwagę na problemy wodne lasów - przesuszenie siedlisk, długotrwałe susze klimatyczne i ingerencja człowieka w naturalny obieg wody.

Puszcza Bolimowska

Jerzy Zarzyński, Paweł Zarzyński

Około 80 km na zachód od Warszawy leży Puszcza Bolimowska - jeden z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych kompleksów leśnych zachodniego Mazowsza. Położona jest w malowniczej dolinie rzeki Rawki. W artykule można przeczytać o przeszłości Puszczy i historii osadnictwa na jej terenach, a także o jej wartościach przyrodniczych - występujących tu zwierzętach i rośłinach, rezerwatach przyrody i Bolimowskim Parku Krajobrazowym.

Muzeum bociana białego
Wojciech Gil

Przeżywalność i śmiertelność ptaków

Dorota Zawadzka, Jerzy Zawadzki

 Długość życia ptaków jest zróżnicowana. U większości gatunków potencjalna długość życia jest w pewien sposób skorelowana z wielkością ciała. Ptaki większe żyją dłużej, mniejsze - krócej. Jak można ocenić długość życia dziko żyjącego ptaka, jaka jest śmiertelność  w populacjach różnych gatunków i jakie są najważniejsze jej przyczyny - o tym wszystkim można przeczytać w tym interesującym, ciekawie ilustrowanym  artykule. 

Las wiosną

Małgorzata Sułkowska

Zmieniające się cyklicznie warunki środowiska wykształciły u wszystkich organizmów żywych liczne przystosowania, umożliwiające im przetrwanie niekorzystnych okresów życia. Szczególnie ważne są te przystosowania u roślin, gdyż tryb życia uniemożliwia im zmianę środowiska. Autorka opisuje niektóre z tych przystosowań na tle zmian fenologicznych.

Kampinoski Park Narodowy, turystyczna atrakcja regionu

Andrzej Lubański

Kampinoski Park Narodowy jest dobrze przygotowany na przyjęcie turystów. A jest to wprost wymarzony teren dla pieszych i rowerowych wycieczek. Na terenie Puszczy wyznaczono około 360 km szlaków pieszych i ponad 200 km szlaków rowerowych. Autor opisuje najważniejsze obiekty kultury w Kampinoskim Parku Narodowym i jego otoczeniu. Zainteresowani znajdą w tekście przydatne adresy i telefony. 

Zwierzęta wracają do zdrowia, a ludzie do natury

Robert Bochen

Jest to charakterystyka Ośrodka Rehabilitacji Dzikich Zwierząt, działającego przy Zarządzie Chełmskich Parków Krajobrazowych. 

Kleszcze
Maria Ogrzewalska

Wraz z wiosną budzą się kleszcze. Najpospolitszy gatunek w Europie to kleszcz łąkowy. Przenosi on dwie choroby szczególnie groźne dla człowieka - boreliozę i odkleszczowe zapalenie mózgu. Wiedza o biologii i ekologii kleszczy, przedstawiona w artykule, może pomóc w uniknięciu ich ugryzień i tym samym zmniejszyć niebezpieczeństwo zachorowania.

Słonie azjatyckie i ludzie

Tym razem odwiedzamy Tajlandię - kraj słonia indyjskiego. Obecnie żyje ich tutaj około 2 tysięcy, chociaż jeszcze na początku XX wieku liczebność populacji dzikich słoni oceniano na ok. 100 tysięcy. Wiele słoni jest "zatrudnionych" w sektorze turystycznym, co zapewnia im pewnego rodzaju bezpieczeństwo. Konieczne są jednak zdecydowane kroki w celu ochrony tych pięknych zwierząt... 

Mieszkańcy podziemi

Paweł Zarzyński

Grzyby od wieków otoczone były nimbem tajemniczości i grozy. Zawierały śmiertelne trucizny zdolne zabić człowieka, niektóre leczyły różne choroby i niedomagania. Mimo rozwoju nauki wiele sekretów tej grupy gatunków wciąż czeka na odkrycie.  Są gatunki grzybów - i o nich traktuje ten ciekawy artykuł - które rozwijają swoje owocniki pod ziemią!  Wśród tych mieszkańców podziemnego świata znajdują się zarówno gatunki znane i cenione, jak również rzadkie i mało zbadane... .

Cykliczna wkładka "Polska Niezapominajka", Krzyżówka, Foto Zagadki, Czytelnicy piszą

nr 2 / 2003
marzec - kwiecień

w numerze:

Stan środowiska naturalnego w Polsce

Wojciech Gil

Nie jest przesadą powiedzenie, że od środowiska naturalnego zależy rozwój człowieka i rozwój każdego kraju. Nie można bowiem oddzielić uwarunkowań środowiskowych od funkcjonowania przemysłu, rolnictwa i innych dziedzin gospodarki. Jakość wód i powietrza, piękno krajobrazu ma również ogromny wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. W artykule znajdziecie aktualne dane o stanie środowiska naturalnego w Polsce.

Ptasie pisanki

Grzegorz Okołów

Jak przystało na wiosenny numer, udostępniamy nasze łamy tematom Wielkanocnym. Tym razem o pisankach w naturze - czyli ptasie jaja podglądane przez obiektyw aparatu.

Mam własne uroczysko

Andrzej Mirski

Autor jest pomysłodawcą i wykonawcą własnego minirezerwatu przyrody przeznaczonego dla wolno żyjących zwierząt i roślin. Charakterystyka tej idei i opis uroczyska utworzonego na Podlasiu są treścią  artykułu.

Ponowa

Piotr Zajączkowski

Beletrystyczna opowieść o bezkrwawych łowach w lesie.

Aktywna ochrona zasobów przyrody

W procesie budowy nowych dróg w sposób zdecydowany przekształcamy rolniczo - leśną przestrzeń produkcyjną i dokonujemy fragmentyzacji środowiska oraz zmian w krajobrazie przyrodniczym. Na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat w krajach Europy przybyło wiele dróg szybkiego ruchu. Zjawisku temu  towarzyszą zabiegi mające na celu stworzenie jak najlepszych warunków zastępczych dla świata fauny bytującej w otulinie linii komunikacyjnych... .

Ptaki różnych kontynentów
Syntetyczne opisy i ilustracje gatunków ptaków rozpowszechnionych na naszej planecie, m. in.: wróbla, szpaka, dymówki 
i łabędzia niemego.

Cykliczna wkładka poświęcona dniom Święta Polskiej Niezapominajki. W tym numerze o wędrującej wystawie fotograficznej "Dęby Rogalińskie" i o parku leśnym "Dębina" w Krościenku Wyżnym.

Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa

Ewa Grabek

            Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa mieści się w dwóch XIX-wiecznych obiektach Łazienek Królewskich w Warszawie. Są to: Koszary Kantonistów, gdzie znajdują się ekspozycje przyrodniczo - łowieckie oraz Stajnia Kubickiego mieszcząca stałą wystawę hipologiczną. Pracownicy Muzeum prowadzą również ciekawą działalność edukacyjną... .

Perła mazowieckiej przyrody

Andrzej Lubański

Tekst jest swoistym kompendium wiedzy o Kampinoskim Parku Narodowym - obiekcie unikalnym w skali europejskiej. Autor opisuje historię jego powstania, warunki przyrodnicze, faunę i florę oraz formy ochrony przyrody występujące w Puszczy.

Widziałem najgrubsze drzewo świata

Witold Szumarski

Szczęśliwa wygrana pozwoliła Autorowi na odwiedzenie egzotycznych zakątków Meksyku. Jedną z wielu ciekawostek przyrodniczych, które zobaczył było najgrubsze drzewo świata - cypryśnik Taxodium mucronatum o obwodzie... 58 m! W tekście znajdziecie również informacje o innych rekordach w świecie drzew.

Wzory i desenie w naturze

Tomasz Ogrodowczyk

Faktura fotografowanych obiektów podkreślona przez ciekawe oświetlenie kierunkowe potrafi dostarczyć niesamowitych tematów. Aby oddać je w sposób należyty, dobieramy odpowiednią wielkość kadru i warunki ekspozycji. Pomocą w tej dziedzinie mogą służyć prezentowane przykłady zdjęć... .

Zimowe szaty zwierząt  

Marek Pudełko

Zima jest trudnym okresem w życiu zwierząt, muszą więc przygotować się do niej w sposób szczególny. Na ten trudny czas wiele zwierząt gromadzi spore zapasy tłuszczu i udaje się na spoczynek przechodząc w stan hibernacji lub odrętwienia. Inne zmieniaja szaty i zachowania, aby zwiększyć swoją szansę na przetrwanie... .

Wyścigi psich zaprzęgów

Maria Ogrzewalska

Ilustrowany, ciekawy reportaż z organizowanych w Polsce wyścigów psich zaprzęgów .

Ochrona rezerwatowa w Nadleśnictwie Lidzbark

Alicja Grażyna Gantner, Piotr Wilkowski

Charakterystyka Nadleśnictwa i pięciu rezerwatów przyrody znajdujących się na jego terenie.

nr 1 / 2003
styczeń - luty

w numerze:

Leśne żniwa

Zbigniew Laurów

Czasem siewu w pracy leśnika jest wiosna, a w znacznie mniejszym stopniu jesień. Wówczas prowadzi się siewy na szkółkach leśnych, sadzenie drzewek na uprawach leśnych i na powierzchniach nieleśnych. Czas żniw leśnika trwa przez cały rok w przybliżeniu z podobną intensywnością. W poszczególnych miesiącach roku „żniwa” te mają różny charakter....

Zima zagościła na dobre

W Polsce żyje między innymi ok. 2000 łosi, 100 tysięcy jeleni, 8 tysięcy danieli, 520 tysięcy sarn, 1500 muflonów, 82 tysiące dzików, 820 tysięcy zajęcy, 819 tysięcy kuropatw i 290 tysięcy bażantów! Jak te zwierzęta znoszą zimę, jak zdobywają pożywienie oraz jak człowiek im w tym pomaga – te i inne informacje znajdziecie w artykule.

Opieka nad potomstwem u ptaków

Dorota Zawadzka, Jerzy Zawadzki

Ptaki są troskliwymi rodzicami. Z podziwu godnym zaangażowaniem poświęcają swój czas założeniu i wyprowadzeniu lęgu. U ptaków występują dwa typy rozwoju piskląt, które w różny sposób przeżywają swoje „dzieciństwo”. Są to gniazdowniki i zagniazdowniki. Jak różne gatunki ptaków opiekują się swoim potomstwem, żywią je, chronią i uczą  - dowiecie się z tego ciekawego tekstu.

Zimowe spotkania przy karmniku

Włodzimierz Stachoń

Fotograficzny reportaż z ptasich wizyt przy karmniku usytuowanym nad brzegiem rzeki.

W obronie łosia

Jan Konopka

Według najnowszych informacji w Polsce żyje ok. 2000 łosi. Ministerstwo Środowiska nowelizując rozporządzenie o okresach polowań na zwierzynę zaproponowało ogłoszenie 3-letniego moratorium na to zwierzę. W tym czasie podjęte zostaną działania mające na celu monitorowanie, ochronę i zwiększenie liczebności populacji.

Lasy Oliwsko-Darżlubskie
Wojciech Gil

Wypoczynek nad morzem wcale nie musi oznaczać wielogodzinnego leżenia na zatłoczonej plaży. Czasami wystarczy przekroczyć pasm wydm, aby znaleźć się w cienistym, szumiącym lesie i udać się na spacer leśnym duktem. Wybierając na miejsce letnich wojaży okolice Trójmiasta możemy z pewnością liczyć na bliski kontakt z przyrodą. Znajduje się tutaj Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Oliwsko-Darżlubskie”... .

Polska Niezapominajka

Cykliczna wkładka poświęcona dniom Święta Polskiej Niezapominajki. Minął już rok, kiedy powstała ta inicjatywa słuchaczy Radiowej Jedynki. „Poznajmy Las” jest jednym z patronów medialnych obchodów Święta Niezapominajek.

Dobrze, że jest ślad po bobrze

Włodzimierz Stachoń

            Ilustrowane obserwacje Autora z zasiedlania przez bobry stawów położonych w dolinie Dunajca. Z lektury artykułu dowiecie się, jak te sympatyczne zwierzęta opanowują nowe tereny i jakie są jego relacje z człowiekiem.

W mazurskich lasach

Wojciech Gil

Atutami ciekawej ścieżki jest jej porządne oznakowanie, dostępność dla turystyki rowerowej, atrakcyjność krajobrazowa i tematyczna. Ścieżka dydaktyczna w Nadl. Nidzica spełnia większość wymienionych warunków... .

Storczyki w Tajlandii

Katarzyna Nowak

Rodzina storczyków obejmuje ponad 35 tysięcy gatunków. Na terenie Tajlandii występuje ich ponad 1300 –  znacznie więcej niż gdziekolwiek indziej na świecie. Według Światowej Fundacji Przyrody nie są one jednak dostatecznie chronione. Jednocześnie Tajlandia jest jednym z największych eksporterów storczyków tropikalnych hodowanych w warunkach sztucznych... .

Namorzyny – las w morzu

Maria Ogrzewalska

Barwny opis wizyty Autorki w rezerwacie Pete-Jozani na wyspie Zanzibar położonej  na Oceanie Indyjskim. Przedmiotem ochrony jest tutaj las namorzynowy – formacja roślinna złożona z wiecznie zielonych drzew występująca na bagnistych obszarach brzegów morskich, przy ujściach rzek – w miejscach, gdzie wody słodkie mieszają się ze słonymi... .

Ptaki z Czarnego Lądu

Wśród wielu gatunków ptaków są takie, które można obserwować w różnych strefach klimatycznych na całej naszej planecie. Są również i takie, które można spotkać na bardzo małym obszarze kuli ziemskiej. Zdjęcia i opisy przedstawiają gatunki spotykane w takich właśnie, stosunkowo niewielkich, rejonach Afryki.

Pod korą

Marek W. Kozłowski

Tym razem bohaterami cyklicznego „fotoprzewodnika” po świecie owadów są mieszkańcy martwych, stojących lub powalonych drzew liściastych. Niektóre z nich można spotkać pod korą przez cały rok – inne ukryły się tutaj po to, aby przetrwać zimowe chłody... .

W numerze także:

Konkursy, Czytelnicy piszą, Krzyżówka, Warto przeczytać, Foto Zagadki

nr 6 / 2002
listopad - grudzień

w numerze:

Ochrona lasu przed pożarami

Andrzej Szujecki

Pożar zaliczany jest obecnie do seminaturalnych czyli do naturalnych z pozoru, zagrożeń lasu. Wynika to stąd, że współcześnie pożary lasu w 98% są powodowane przez człowieka, ale ich przebieg jest podobny, a nawet identyczny z tymi, które wybuchały i wybuchają z przyczyn naturalnych. W artykule podano m. in. informacje o zjawisku i funkcjach pożarów w lasach pierwotnych, o skutkach pożaru w lesie zagospodarowanym oraz o programach ochrony przeciwpożarowej lasu w Polsce i w krajach Unii Europejskiej.

Lasy i gospodarka leśna w rozwoju regionalnym Unii Europejskiej (2)

Lech Płotkowski

W drugiej części interesującego opracowania o miejscu lasów w UE, autor skupia się na funkcjach lasów w kontekście rozwoju turystyki na terenach wiejskich, zarówno zdominowanych przez rolnictwo jak i przylegających do miejskich aglomeracji. Wzrost znaczenia lasów zależy i będzie zależał także od działań marketingowych, które powinny być nakierowane na promocję drewna. W artykule opisano również Programy rozwoju leśnictwa i ich rolę w rozwoju leśnictwa europejskiego.

Zagubieni na wyspach

Jarosław Skłodowski

Niewielkie fragmenty leśne rosnące wśród hektarów łąk i pól skupiają w sobie bogctwo jakby „podwójnego” życia. Z jednej strony, w klimacie środka takiej wyspy, warunki do rozwoju znajdują leśne gatunki flory i fauny. Obwodowe części wysp natomiast, łączące klimat lasu i terenu otwartego, przyciągają gatunki stref otwartych i specyficzne gatunki wszędobylskie. Więcej o cechach i funkcjach wysp leśnych znajdziecie w tym artykule.

Choinki z plantacji
Wojciech Gil

Temat choinki powraca na łamy „Poznajmy Las” co roku. Pisaliśmy już nieco o historii choinki, o wyższości naturalnego zielonego drzewka nad ”plastykowym tworem” dwudziestowiecznej cywilizacji, o barbarzyńskich dewastacjach jodłowych młodników  przez złodziei. W tegorocznym numerze chcemy przybliżyć Czytelników proces hodowli choinki.

Góry Opawskie

Damian Duchalski

Któż z nas nie ma takiego miejsca, do którego ucieka od zgiełku codziennego życia? Autor opisuje swoje miejsce magiczne. Położone w południowo-zachodniej części województwa opolskiego, Góry Opawskie o łagodnych wzniesieniach, szumiących lasami i szemrzącymi strumieniami, z fascynującym światem zwierzęcym przyciągają jak magnes...

Kurs biologii tropikalnej

Maria Ogrzewalska

Autorka opisuje swoje wrażenia z kursu biologii tropikalnej zorganizowanym w lesie deszczowym w górach północno-wschodniej Tanzanii przez Tropical Biology Association...

Wilgotny las równikowy

Maria Ogrzewalska

Wiecznie zielone lasy równikowe to lasy, w których temperatura powietrza w ciągu całego roku wynosi ponad 17C opady deszczu są wysokie (w ciągu roku ponad 1500 mm) i nie da się w nich wyróżnić pór roku. Tego rodzaju lasy występują na wysokościach równikowych w Ameryce Południowych i Środkowej Afryce oraz w Aji Południowo-Wschodniej i Południowej. Autorka opisuje ich cechy na przykładzie lasu w górach Usambara.

Perspektywa

Tomasz Ogrodowczyk

Jak zwykle ciekawy i pełen cennych porad artykuł dla fotografujących. Tym razem poświęcony perspektywie i jej kreowaniu w fotografii przyrodniczej.

Dzięciur żołędziowy
Sylwia Wierzbicka-Pawłowska

Ten ciekawy gatuenk ptaka zamieszkujący lasy Ameryki Północnej i Środkowej znany jest z zakładania spiżarni w pniach starych, najczęściej martwych drzew. Więcej o biologii i zachowaniach dzięciura znajdziecie w numerze.

Szmaragdowa Wyspa

Wojciech Gil

Irlandia jest naprawdę zieloną wyspą. Jednak barwa ta nie wynika z dużego zalesienia – to raczej efekt bujnej trawy porastającej tysiące hektarów łąk. Irlandia wyróżnia się wśród państw Unii Europejskiej najmniejszą lesistością, słynie natomiast z hodowli owiec i bydła. Irlandczycy robią jednak bardzo dużo, by w ich kraju znowu szumiały lasy... .

Narodowy Park Krugera

Magdalena i Andrzej Grzegorczyk

Reporterska relacja z wizyty Autorów w jednym z największych i najstarszych parków narodowych Afryki, położonym w Republice Południowej Afryki. Dużo ciekawych zdjęć!

30 urodziny tucholskich sygnalistów

Piotr Grzywacz

            Historia i dokonania zespołu sygnalistów myśliwskich działającego w Technikum Leśnym w Tucholi.

W numerze także:

Krzyżówka, Foto Zagadki

nr 5 / 2002
wrzesień - październik

w numerze:

Wspieranie rozwoju leśnictwa na wsi w Polsce i Unii Europejskiej

Andrzej Szujecki

Nadwyżka produkcji rolnej w krajach Unii Europejskiej spowodowała rezygnację z nieefektywnej ekonomicznie uprawy gruntów niskiej bonitacji i ich zalesianie. Po ewentualnym przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej nasi rolnicy równie będą mogli skorzystać ze środków unijnych przeznaczonych na ten cel. Jakie warunki będą musieli spełnić i jak duże korzyści osiągnąć – dowiecie się z lektury artykułu.

Lasy i gospodarka leśna w rozwoju regionalnym Unii Europejskiej (1)

Lech Płotkowski

Tereny określone mianem wiejskich czy rolniczych zajmują w samej tylko Unii Europejskiej blisko 80% powierzchni, na której zamieszkuje i pracuje prawie jedna czwarta ludności. Jak wygląda przewidywana strategia dla tych terenów w przyszłej UE i w jakim stopniu związana jest ona z polityką leśną – te zagadnienia są tematem pierwszej części tego ciekawego tekstu.

Lasy Puszczy Białowieskiej

Wojciech Gil

Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Puszczy Białowieskiej” jest najstarszym tego typu obiektem w Polsce. Utworzony został 8 listopada 1994 roku na terenie trzech nadleśnictw RDLP w Białymstoku: Białowieża, Browsk i Hajnówka. Swoim zasięgiem objął ok. 52 tys. ha, czyli nieco ponad 80% powierzchni polskiej części Puszczy Białowieskiej. W kolejnym artykule z cyklu „Leśne Kompleksy Promocyjne” znajdziecie wiele ciekawych informacji o samej Puszczy i o pracy leśników na tym terenie.

Gniazda i lęgi ptaków leśnych
Dorota Zawadzka, Jerzy Zawadzki

Jednym z najciekawszych aspektów biologii ptaków jest ich rozród. Budowa gniazd, wysiadywanie jaj oraz opieka nad pisklętami są ewolucyjnymi osiągnięciami tej grupy kręgowców. Jak zbudowane są gniazda i jakie są ich rodzaje, kiedy, ile i jakich jaj składają niektóre gatunki ptaków – te i inne informacje znajdziecie w interesującym artykule stałych autorów PL.

Dyskretny urok Nadleśnictwa Dobrzejewice

Marek Bodył

Nadleśnictwo Dobrzejewice wchodzi w skład Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu. Bliskość znanych obiektów przyrodniczych, do których można zaliczyć LKP Lasy Gostynińsko-Włocławskie, LKP Bory i Park Narodowy Bory Tucholskie sprawia, że nadleśnictwo to, mimo swych niewątpliwych walorów, pozostaje trochę w cieniu. A jest to teren zasługujący ze wszech miar na uznanie...

Klejnoty jesiennej kniei

Łukasz Łukasik

„Fotograficzna” wędrówka po nastrojowym jesiennym lesie, uzupełniona barwnym opisem świata przyrody.

Świat torfowisk (2)

Marek Kloss

W budowie ekosystemu torfowiskowego wyróżniamy dwa podstawowe elementy: akrotelm i katotelm. Jak są zbudowane i co wchodzi w ich skład – wszystko to szczegółowo opisuje Autor – naukowiec, badający te ciekawe ekosystemy.

Pod skrzydłami motolotni
Tomasz Ogrodowczyk

Tym razem nasz „etatowy” fotoreporter fotografował świat z góry. Efekty tej niecodziennej wycieczki zobaczycie na zdjęciach. Autor podaje kilka praktycznych rad, jak radzić sobie z aparatem wysoko w powietrzu.

Wizyta w wyłuszczarni
Wojciech Gil

Proces uwalniania nasion przy pomocy wysokiej temperatury nazywa się łuszczeniem i jest przeprowadzany w kontrolowanych warunkach (odpowiednia temperatura i wilgotność). Zapewniają je tzw. wyłuszczarnie – obiekty, w których nasiona, już po uwolnieniu z szyszek, są jednocześnie pozbawiane skrzydełek (tzw. odskrzydlanie), segregowane, pakowane i przechowywane. Jedną z wyłuszczarni i sam proces łuszczenia opisano w niniejszym artykule.

Ogród na pustyni

Magdalena i Andrzej Grzegorczyk

Podróżując po Egipcie niewiele osób zafascynowanych zabytkami państwa faraonów, zwraca uwagę na otaczającą przyrodę. A jest na co popatrzeć! Autorzy opisują najbardziej charakterystyczne elementy przyrody kraju nad Nilem i dołączają ciekawe zdjęcia z podróży.

Miny
Marek W. Kozłowski

Artykuł nie jest związany z tematyką militarną – minami nazywane są w języku entomologów żerowiska larw drobnych owadów, które rozwijają się wewnątrz blaszki liściowej. Przystosowanie się do żerowania wewnątrz liści pociąga za sobą wiele konsekwencji – jakich? – tego dowiecie się z artykułu ilustrowanego wspaniałymi fotografiami.

Dziwni mieszkańcy bagien
Jarosław Skłodowski

Bagniska wywołują w człowieku wiele uczuć od strachu po fascynację. W przypowieściach ludowych ich mieszkańcom – utopcom, wodnicom i topielicom – przypisywano złośliwe lub wręcz złe charaktery. Unikano więc bagien, potem je osuszano, by wreszcie chronić i doceniać ich rolę w przyrodzie. O niej przede wszystkim traktuje niniejszy tekst.

W numerze także:

Krzyżówka, Foto Zagadki

nr 4 / 2002
lipiec - sierpień

w numerze:

Ciepło, coraz cieplej

Adam Kaliszewski

Dyskusja nad zjawiskiem ocieplenia klimatu pojawia się w codziennej prasie  i periodykach – również na naszych łamach. W tym numerze przypomnimy sobie jakie są cechy klimatu, jak kształtował się on w przeszłości i jakie są prognozy co do jego przyszłego stanu. W jaki sposób i czy w ogóle zachodzące obecnie zmiany klimatu mogą wpływać na środowisko – próbę odpowiedzi na to pytanie znajdziecie w tym interesującym artykule.

Niebezpieczne wiatry

Ewa Cacko

Temat huraganów i konsekwencji ich wystąpienia w lesie powraca. Tym razem odwiedzamy Nadleśnictwo Nidzica. Autorka opisuje, w jaki sposób leśnicy porządkują zniszczone przez wiatr drzewostany, z jakimi problemami się spotykają i jak sobie z nimi radzą.

Zniszczone lasy

Relacja z huraganu z dnia 4 lipca, który zniszczył lasy Puszczy Piskiej i wiele innych drzewostanów w Polsce północno – wschodniej. Dodatkiem są wstrząsające zdjęcia wykonane zaledwie kilka dni po katastrofie.

Terytorializm i wybór partnera u ptaków
Dorota Zawadzka, Jerzy Zawadzki

Zdecydowana większość ptaków leśnych to gatunki terytorialne, czyli broniące zajętego przez siebie obszaru, zwanego terytorium lub rewirem. Terytoria zajmowane są najczęściej na okres lęgów. O tym jaką spełniają funkcję, jaką mają wielkość u różnych gatunków ptaków dowiecie się z lektury artykułu. Autorzy podają również wiele interesujących wiadomości o systemach rozrodczych spotykanych u ptaków.

Sekwoje i niezpominajki

Andrzej Zalewski

Eko-Radio znowu nadaje – oczywiście o niezapominajkach, ale nie tylko. Tym razem również o kilku imprezach ekologicznych.

Brzoza – biała dama

Arkadiusz Bruchwald, Elżbieta Dmyterko

Prężne, ekspansywne drzewo, starające się zająć każdy skrawek ziemi zarówno żyznej, jak i jałowej. Drzewo skraju lasu, tworzące tam piękne brzeziny. Możemy spotkać ją właściwie wszędzie. Tym razem mamy okazję zapoznać się bliżej z brzozą – jej biologią, właściwościom ekologicznym, znaczeniu gospodarczym i wielu pożytkach, których nam dostarcza.

Maślaki

Paweł Zarzyński

W Polsce spotkać można kilkanaście gatunków z tego rodzaju, z czego pięć najpospolitszych i najpowszechniej występujących znalazło się na ministerialnej liście grzybów dopuszczonych do przetwórstwa i obrotu handlowego. Autor opisuje czym różnią się poszczególne gatunki i podaje wiele interesujących wiadomości o każdym z nich.

Jeszcze kilka słów o bobrach
Grzegorz Karbowiak

Dzieje ochrony bobrów zostały już opisane w naszym piśmie. Niemniej pasjonujące są również biologia, obyczaje tych zwierząt i ich wpływ na otaczające środowisko. I o tym właśnie, obszernie i ciekawie, traktuje ten artykuł.

Oblicze letniej pory
Tomasz Ogrodowczyk

10 wspaniałych zdjęć i 10 cennych rad doświadczonego fotografa przyrody.

Euro Quiz

Opis zasad teleturnieju dla gimnazjalistów oraz relacja z dotychczasowych edycji. Poznajmy Las bierze udział w przygotowaniach do trzeciej edycji konkursu – dostarczając m. in. wiedzy na temat środowiska przyrodniczego – jednego z działów tematycznych. Czytajcie więc nas uważnie... .

Na trzeciego...
Marek Kozłowski

Niektóre owady, zwłaszcza samce, wykazują skłonności do poligamii. Często spotyka się skupiska dwóch, a niekiedy kilku samców przy jednej samicy. Autor wyśledził dla nas takie sytuacje za pomocą obiektywu.

W numerze także:

Eko- klasa, nowy program firmy Bayer.

Foto Zagadki, Krzyżówka

nr 3 / 2002
maj - czerwiec

w numerze:

O strategii leśnej Unii Europejskiej

Andrzej Szujecki

Państwa członkowskie Unii Europejskiej zachowały suwerenność w sprawach polityki leśnej. Nie oznacza to jednak, że nie istnieją trendy harmonizacji problematyki leśnictwa z innymi obszarami objętymi wspólną polityką Unii. Do takich obszarów współpracy należą: polityka rolna, ochrony środowiska, badawcza, energetyczna i inne. Więcej o tej tematyce znajdziecie w ciekawym artykule Profesora Andrzeja Szujeckiego.

Świat torfowisk

Marek Kloss

Od niedawna doceniono walory i unikalną rolę torfowisk w krajobrazie. To właśnie w tych przesyconych wodą ekosystemach tworzy się torf, tak bardzo poszukiwany w ogrodnictwie i szkółkarstwie leśnym, a nawet w medycynie. Co to jest torf, jak powstaje torfowisko, jakie są typy torfowisk – na te i inne pytania w interesujący sposób odpowiada autor artykułu.

Na tropach gigantów

Paweł Zarzyński

Wśród wielu gatunków drzew rosnących na terenie Europy szczególne miejsce zajmują dęby. Są to drzewa pod każdym względem niezwykłe. Od tysiącleci urzekały kolejne pokolenia ludzi swymi rozmiarami, majestatem, potęgą i długowiecznością... .

Rezerwat Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego
Wojciech Gil

Poimo wczesnych, bo średniowiecznych prób ochrony cisa w Polsce, rośnie dzisiaj u nas niewiele lasów z udziałem tego gatunku. Wśród zachowanych drzewostanów do najstarszych i największych należy rezerwat „Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego” w Wierzchlesie, na terenie nadleśnictwa Zamrzenica, na południowo - wschodnim krańcu Borów Tucholskich. Jest to jeden z najstarszych rezerwatów na polskich ziemiach... .

Sekrety leśnego jeziora

Włodzimierz Stachoń

Las i woda to środowiska znane z obfitości i różnorodności zamieszkujących je roślin i zwierząt. Połączone razem tworzą prawdziwą „Arkę Noego” pełną czworonożnych, skrzydlatych i nie tylko – mieszkańców, o czym mogłem się przekonać śledząc życie i poznając sekrety jednego jeziora... .

Mowa niezapominajek

Andrzej Zalewski

Krótka relacja z pierwszego  polskiego dnia „polskiej niezapominajki” – imprezy zainicjowanej przez EKO-RADIA.

Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Gostynińsko-Włocławskie”

Wojciech Gil

Na granicy Kujaw i Mazowsza, po lewej stronie Wisły, położony jest zwarty kompleks leśny długości 65 km i szerokości 10 – 20 km. Obszar ten nazwany jest Lasami Gostynińsko – Włocławskimi i stanowi „lwią” część Leśnego Kompleksu Promocyjnego o tej samej nazwie. Został on utworzony 19 grudnia 1994 r. Swoim zasięgiem administracyjnym obejmuje cztery nadleśnictwa: Gostynin i Łąck z RDLP w Łodzi oraz Kowal i Włocławek z RDLP w Toruniu...

Ochrona przyrody w Polsce po 1939 roku
Danuta Bartosz

Autorka szczegółowo opisuje dzieje polskiej ochrony przyrody w Polsce od roku 1939 po ostatnie lata – już w XXI wieku. Zaczęły się one już w 1942 roku, kiedy to...  władze okupacyjne wydały rozporządzenie obejmujące ochroną niektóre gatunki dziko rosnących roślin. Sprzyjało to działalności Polaków w czasie wojny na rzecz ochrony ojczystej przyrody... .

Miejsca lęgowe ptaków leśnych
Dorota Zawadzka, Jerzy Zawadzki

W polskich lasach żyje ponad 180 gatunków ptaków. Las stwarza ptakom dużo możliwości umieszczenia i ukrycia gniazd. Szczególnie, niespotykane w innych środowiskach miejsca lęgu tworzą drzewa, dlatego najwięcej ptaków leśnych zakłada gniazda na drzewach. Jakie ptaki gniazdują w koronach drzew, jakie wśród krzewów, na ziemi i w innych biotopach – przeczytajcie w niniejszym artykule.

Popielica w Puszczy Kozienickiej

Błażej Wojtowicz

Popielica jest największym przedstawicielem rodziny Gliridae. Zamieszkuje stare lasy liściaste i mieszane z gęstym podszytem i podrostem. Jej rozmieszczenie w Polsce nie jest dostatecznie poznane. Występuje głównie w południowej części kraju. Na Nizinie Mazowieckiej jedynym miejscem jej występowania jest Puszcza Kozienicka/ Autor barwnie opisuje tryb życia i zachowania popielicy.

Dwa razy FUJICHROME
Tomasz Ogrodowczyk

Autor cyklu fotograficznego porównuje dwa popularne filmy odwracalne – Fujichrome Sensia II 100 i Fujichrome Velvia.

Wyspa sprzed epoki lodowcowej

Andrzej Grzegorczyk

Ubarwiona zdjęciami relacja z wyprawy na Gran Canarię – jedną z wysp archipelagu kanaryjskiego. Autor opisuje przede wszystkim bogaty świat roślin.

Edukacja w naturze w Ogrodzie Botanicznym
Bożena Żach

Ogród Botaniczny Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej Polskiej Akademii Nauk w Powsinie od początku swojego istnienia działa według trzech zasad: zachować, odkryć, uczyć. Na terenie ok. 40 ha zgromadzono ponad 7500 taksonów roślin uprawianych w kolekcjach gruntowych i w szklarniach... .

W numerze także:

Wojewódzki Konkurs Poezji Dziecięcej w Izabelinie

Podsumowanie Wojewódzkiego Konkursu Tomik Literacki Młodych Autorów

Spotkanie nauczycieli bibliotekarzy

Warto przeczytać, Foto Zagadki, Krzyżówka

nr 2 / 2002
marzec - kwiecień

w numerze:

Leśnictwo polskie a Unia Europejska

Andrzej Szujecki

Powszechnie w mediach słyszymy o „doganianiu Europy”. Czy podobny dylemat dotyczy polskiego leśnictwa i czy polskie lasy są, pod względem jakości i wartości, lasami europejskimi – takie pytanie mogą sobie zadawać liczni czytelnicy „Poznajmy Las”. Artykuł jest odpowiedzią na te wątpliwości.

Kwiaty na powitanie wiosny

Włodzimierz Stachoń

Początek wiosny następuje znacznie wcześniej, niż wskazuje na to kalendarz. Pomimo wielu przeciwności przyroda powoli budzi się do życia, a kolejnymi oznakami wiosny są, obok powracających ptaków, kwiaty pojawiające się w lasach i na polach...

Kasztany i kasztanowce

Grzegorz Jakubowski

Kasztany kojarzą się jednym z okresem matur, kiedy to przepięknie zakwitają – całe drzewa wypełniają wówczas białe, stożkowate kwiatostany. Dla innych to wspomnienie początku jesieni – mnóstwo brunatnych „kulek”, zwanych także kasztanami, leżących pod drzewami, których pożółkłe liście zaczynają już opadać. Jednak zarówno drzewa, jaki i ich owoce, poza nazwą nie mają nic wspólnego z prawdziwymi kasztanami rosnącymi w stanie naturalnym w południowej Europie...

W labiryncie substruktury drewna
Zbigniew Laurów

Układ micel, mikrofibryl, fibryl, przestrzeni amorficznych i międzymicelarnych łącznie stanowi substancję drzewną będącą budulcem ścian komórkowych. Wyróżniamy w nich przynajmniej pięć warstw. Ta submikroskopowa budowa drewna różnych osobników, nawet tego samego gatunku, może się znacznie różnić. Autor szczegółowo i ciekawie opisuje tę strukturę oraz sposoby jej analizowania.

Tragiczna pogoń

Mariusz Filewicz

Ocenia się, że w Polsce żyje ponad 7 mln psów, z czego prawdopodobnie większość na wsi. Ile z nich biega luzem, ile z nich systematycznie "przekąsza" zająca, bażanta, sarnę lub inne zwierzę, pozostaje zagadką. Zagęszczenie bezdomnych psów i kotów zwiększa się w sezonie letnim, kiedy niefrasobliwi (czytaj: niemoralni) mieszkańcy miast porzucają swoje czworonożne pociechy w lasach. Stanowią one poważne zagrożenie dla mieszkańców lasu – o czym traktuje zamieszczony reportaż.

Śmieciowy spacer

Mateusz Skłodowski

Wędrówka Autora po górskich lasach stała się okazją do przemyśleń na temat śmieci w naszym środowisku. Skąd się biorą i jakie działania są podejmowane, aby zmniejszyć zaśmiecenie naszych lasów, pól i łąk – dowiecie się tego z lektury artykułu.

Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Puszczy Kozienickiej”

Wojciech Gil

Puszcza Kozienicka, będąca pozostałością dawnej Puszczy Radomskiej, jest jednym z największych zwartych obszarów leśnych w środkowej Polsce. Dzięki racjonalnej gospodarce leśnej, której tradycja na tym terenie ma już ponad 200 lat, wciąż znajdziemy w kozienickich lasach przepiękne fragmenty starodrzewi o charakterze naturalnym. 19 grudnia 1994 r. powołano Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Puszczy Kozienickiej” obejmujący swoim obszarem całość terenów puszczańskich... .

Lasy zielonogórskie otrzymały certfikat
Zbigniew Biliński

Certyfikat, w przypadku leśnictwa, potwierdza, że gospodarowanie żywymi, leśnymi zasobami przyrody odpowiada standardom ustalonym przez międzynarodowe gremia, których troską jest przyszłość naszej planety. Od 29 czerwca 2001 roku klient kupujący drewno lub towary z drewna pochodzącego z lasów RDLP w Zielonej Górze ma pewność, że zostało ono wyprodukowane w sposób nie niszczący środowiska naturalnego... .

Wiatr – niewidzialny szkodnik
Piotr Zajączkowski

            Przechodzące w końcu stycznia nad Europą Środkową  fronty z szybko następującymi zmianami ciśnienia atmosferycznego spowodowały powstanie huraganowych wiatrów, które na terenie Polski osiągały prędkość nawet do 140 km/h. W polskich lasach odnotowano wówczas znaczne zniszczenia będące wynikiem oddziaływania wiatru. Pod naporem wichrów padło lub zostało złamanych kilka milionów drzew. Autor w interesujący sposób opisuje powstawanie i następstwa szkód wyrządzanych przez wiatr w lasach.

Kąt widzenia

Tomasz Ogrodowczyk

Jedną z najważniejszych decyzji podczas fotografowania jest wybór kąta widzenia. Od tego zależy osiągana na zdjęciu ekspresja a więc wyrazistość obrazu oraz charakter obserwacji. Artykuł zawiera praktyczne porady dla fotografujących i – jak zwykle – praktyczne porady.

Leśny rudzielec
Grzegorz Karbowiak

Ze względu na wygląd i barwę wiewiórki nie sposób pomylić z żadnym innym zwierzęciem. Artykuł szczegółowo przedstawia biologię tego sympatycznego gryzonia, jego tryb życia oraz zagrożenia, na jakie jest narażony.

Przyciąć, złożyć, zwinąć

Marek W. Kozłowski

            Nacinanie, nakłuwanie, ściąganie, rolowanie, sczepianie i spajanie liści przędzą – te działania to dość powszechny proceder wśród owadów roślinożernych, którego efektem jest gniazdo chroniące potomstwo przed drapieżnikami i niespodziankami pogodowymi. Jak to robią niektóre gatunki - dowiemy się z lektury artykułu.

W numerze także:

Wiadomości, Krzyżówka, Warto przeczytać, Foto Zagadki

POWRÓT

nr 1 / 2002
styczeń - luty

 

w numerze:

Puszcza Białowieska – prawdy i półprawdy

Waldemar Sieradzki

Puszcza Białowieska to niepowtarzalny i jeden z najpiękniejszych kompleksów leśnych w Europie. Jej najwartościowsze fragmenty wpisano na listę światowego dziedzictwa ludzkości. Jednocześnie Puszcza to zarzewie nieporozumień między lokalną społecznością i pracującymi tu leśnikami, a ekologami i naukowcami...

Idzie ku ciepłemu?

Wojciech Gil

Temat globalnego ocieplenia klimatu i grożącej światu katastrofy ekologicznej towarzyszy nam od co najmniej 10 lat. Tymczasem jednak przyszła tegoroczna zima – początkowo zadziwiająco mroźna i śnieżna, jakby urągająca powszechnemu przekonaniu o ociepleniu naszej aury. Zeszłoroczny grudzień był najzimniejszym od 32 lat. Będzie więc czy nie będzie cieplej? O faktach i prognozach dotyczących zmian klimatu przeczytacie w tym artykule.

Zakończył się Międzynarodowy Rok Nietoperzy

Sprawozdanie z otwarcia wystawy fotografii przyrodniczej.

Igrzyska a środowisko

Grzegorz Okołów

Tegoroczne igrzyska olimpijskie rozgrywały się po drugiej stronie globu. W stanie Utah, posiadającym rozległe kompleksy górskie, nie ma bezpośredniego konfliktu zawodów sportowych z ochroną środowiska. Ekosystemy górskie, bez względu jednak na położenie i status ochronny, należą do najbardziej wrażliwych. Organizacja igrzysk, budowa infrastruktury i tysiące gości żądnych sportowych wrażeń stwarzają poważne zagrożenie dla ich egzystencji. Autor pisze o tych właśnie problemach, również w kontekście Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Kamienny las

Zbigniew Laurów

Z lektur szkolnych i różnych publikacji wiemy o istnieniu w dalekiej przeszłości potężnych lasów, które dały początek złożom węgla kamiennego i brunatnego. Na podstawie odcisków w bryłach węgla możemy sobie wyobrazić wygląd dawnych drzew, a nawet ich zespołów. Obraz dawnych lasów mógł do nas dotrzeć również w postaci skamieniałych części drzew...

Z dziejów ochrony przyrody w Polsce. Rys historyczny do 1939 r.

Danuta Bartosz

Dość powszechne jest mniemanie, że społeczność międzynarodowa zaczęła poważnie traktować ochronę środowiska, w tym ochronę przyrody dopiero w latach 60-tych ubiegłego wieku. Jednak historia ochrony przyrody jest znacznie dłuższa. Aby ją lepiej poznać, warto więc zagłębić się w lekturę artykułu.

Leśny Kompleks Promocyjny Lasy Puszczy Bukowej i Goleniowskiej
Wojciech Gil

Niespełna 30 km na południowy wschód od Szczecina rozciąga się duży, zwarty obszar leśny. Położenie, jak również walory przyrodnicze i krajobrazowe tego terenu zdecydowały o utworzeniu leśnego kompleksu promocyjnego. W ubiegłym roku, 1 lipca, LKP Lasy Puszczy Bukowej i Goleniowskiej obchodził piąte urodziny...

Las na znaczkach pocztowych
Andrzej Żarczyński

Od wielu lat Poczta Polska docenia przydatność znaczków pocztowych do propagowania szeroko pojętych spraw środowiska leśnego. Autor ciekawie i szczegółowo opisuje historię związków lasu z filatelistyką. Historię, która liczy już sobie blisko 70 lat...

Ludzie lasu
Witold Szumarski

            Ludzie lasu to nie tylko leśnicy w mundurach. Bez trudu pracowników Zakładów Usług Leśnych las zapewne wyglądałby inaczej...

Arktyka

Tomasz Ogrodowczyk

Piękny reportaż fotograficzny z wędrówki po Arktyce. Miłośnicy zdjęć znajdą tutaj wiele porad jak fotografować przyrodę w podróży.

Bóbr a środowisko
Jan Konopka, Iwona Erenc

Po latach intensywnej opieki nad populacją bobrów w Polsce, przestała ona być zagrożona wyginięciem. Dzisiaj problemem staje się wręcz nadmierna liczebność bobrów w niektórych rejonach kraju. Jaki jest wpływ bobrów na środowisko i gospodarkę człowieka -  dowiecie się z lektury artykułu.

Kanibalizm
Marek W. Kozłowski

Prawo doboru naturalnego wymaga bardzo ostrej konkurencji pomiędzy osobnikami tego samego gatunku. Z drugiej jednak strony, nierzadko spotykamy się w świecie zwierząt z aktami współpracy i poświęcenia. Kanibalizm, czyli zżeranie członków własnego gatunku, może być paradoksalnie kombinacją obu tych zachowań...

Czarna dama

Artur Obidziński

Interesujący i wszechstronny portret olszy czarnej. Po lekturze tego artykułu biologia, ekologia i znaczenie olchy w leśnictwie nie będą miały dla nas tajemnic.

Karmnik

Janina Perdzyńska

Rozwiązanie konkursu przyrodniczego „Karmnik” organizowanego przez klub „Wiewiórka” działający przy szkole podstawowej w Bodzentynie.

W numerze także:

Krzyżówka, Wiadomości, Foto Zagadki